ABŞ və İran Hörmüz boğazının açılmasını və Tehrana qarşı sanksiyaların qismən yumşaldılmasını nəzərdə tutan 60 günlük atəşkəs sazişini imzalamağa yaxındır.
"Ölkə.az" xəbər verir ki, bu barədə "Axios" portalına adı açıqlanmayan amerikalı rəsmi bildirib.
Layihəyə əsasən, İran Hörmüz boğazı vasitəsilə sərbəst gəmiçiliyi təmin etmək və dəniz minalarını təmizləməyi, ABŞ isə İran limanlarının blokadasını ləğv etməyi və neft ixracı üçün sanksiyalardan istisnalar tətbiq etməyi öhdəsinə götürür.
Sənəd həmçinin İranın nüvə silahı hazırlamamaq və uranın zənginləşdirilməsinin dayandırılması, habelə yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının ölkədən çıxarılması üzrə danışıqlara başlamaq öhdəliyini ehtiva edir. Vaşinqtondan bildirilib ki, sanksiyaların daha sonra ləğv edilməsi və İran aktivlərinin dondurulmasına son qoyulması yalnız Tehranın öz öhdəliklərini yerinə yetirməsi şərtilə mümkün olacaq.
Mənbələrin məlumatına görə, saziş bazar günü elan oluna bilər, lakin hələlik yekun olaraq razılaşdırılmayıb.
Layihə həmçinin İsrail və Livanın radikal "Hizbullah" hərəkatı arasında müharibənin dayandırılmasını nəzərdə tutur.
Danışıqlarda əsas vasitəçi qismində Pakistan çıxış edir, lakin məsləhətləşmələrdə Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Misir və Türkiyə də iştirak edir.
Portalın bildirdiyinə görə, ABŞ İranla münasibətləri yenidən başlatmaq və Amerika lideri Donald Trampın fikrincə, "nəhəng" olan iqtisadi potensialını tam reallaşdırmaq üçün ona imkan yaratmaq naminə çox şeyə getməyə hazırdır.
Xatırladaq ki, fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlayıb və bir sıra şəhərlərə hava zərbələri endirilib. Həmin gün zərbələr nəticəsində İranın Ali rəhbəri Əli Xamenei öldürülüb. İran buna cavab olaraq İsrail ərazisinə və Fars körfəzi ölkələrindəki ABŞ hərbi bazalarına hücum edib.
İran, ABŞ və onların müttəfiqləri aprelin 8-ə keçən gecə atəşkəs razılaşmasına nail olublar. Tramp sonradan atəşkəsi qeyri-müəyyən müddətə uzadıb.
Tərəflər münaqişəni həll etmək üçün Pakistanda danışıqlar aparıblar, lakin 11-12 apreldə keçirilən ilk raund heç bir nəticə verməyib.
ABŞ Tehrana təzyiq göstərmək üçün İran limanlarını və Hörmüz boğazından keçidi blokadaya alıb. İran da öz növbəsində Fars körfəzinə gedən gəmilər üçün Hörmüz boğazının bağlandığını elan edib. Regionda dinamik şəkildə dəyişən vəziyyət qlobal enerji böhranına səbəb olub.(Report)
