EN

Adi daş olduğunu düşünürdü: Qızıldan dəyərli çıxdı

21:16 29.11.2025
21:16 29.11.2025

2015-ci ildə Avstraliyanın Meriboro şəhərində metal kəşfiyyatçısı Devid Houl yerdə qeyri-adi dərəcədə ağır bir daş tapıb. O, daşı evə aparıb açmaq üçün hər cür cəhd etsə də, bir dəfə də olsun adi cızıq aça bilməyib. İllər sonra o, evində qızıldan daha dəyərli bir şeyi saxladığını anlayıb.

Mynews.az bildirir ki, Meriboroda tapılan qaya parçasının Yerə düşən nadir bir meteor olduğu ortaya çıxıb.

2015-ci ildə metal detektorla kəşfiyyat apararkən Devid Houl sarı gil təbəqəsində ilişib qalmış qırmızımtıl, daha ağır bir qaya tapıb. Bu ərazi qızıl mədən tarixi ilə məşhur olduğundan, ağlına ilk gələn nəhəng bir qızıl külçəsi olub. Hole qızıl aşkar etmək ümidilə daşı açmaq üçün evinə aparıb.

Amma üsulların heç biri işə yaramayıb. O, daşı mişarla kəsib, qazıb, turşu ilə emal edib və hətta çəkiclə parçalamağa çalışıb. Daşda ən kiçik bir çat belə görünməyib. İllərdir evdə qalan bu qaya adi bir şey deyildi. Maraqlarını boğa bilməyən Hole, daşı həqiqətin ilk dəfə ortaya çıxdığı Melburn Muzeyinə aparıb.
Mütəxəssislər qaya parçasını araşdırdıqda, onun 4,6 milyard illik, 17 kiloqramlıq meteorit olduğunu anlayıblar.

Melburn Muzeyinin geoloqu Dermot Henri bu daşın adi bir qaya olmaq üçün çox ağır olduğunu anlayıb. Xarici səthindəki ərimiş izlər atmosferdən keçən meteorların tipik izləri olub. Henri karyerası boyunca minlərlə qayanı araşdırsa da, onlardan yalnız ikisi əsl meteor hesab olunurdu. Meriboro meteoriti bu nadir nümunələrdən biri olub.

Alimlər qayanın kiçik bir hissəsini götürüb xüsusi almaz mişarla kəsdikdə, onun içinin əlli faizdən çoxunun dəmirdən ibarət olduğunu aşkar ediblər, qalan hissəsində isə xondrül adlanan kristallaşmış metal damcıları olub.

Bu quruluş sübut etdi ki, meteorit Günəş Sisteminin ilk günlərindən qalmışdır. Başqa sözlə, qaya Yer kürəsinin əmələ gəlməsindən daha qədimdir.

Meriboro meteoriti əlamətdar bir elmi kəşf hesab olunur. Kosmosdan gələn bu cür strukturlar Günəş Sisteminin əmələ gəlməsi haqqında vacib məlumatlar daşıyır. Bəzi meteoritlərdə hətta həyatın təməli olan amin turşuları da ola bilər.

Mütəxəssislər deyirlər ki, meteorit min illər boyu diqqətdən kənarda qalmış ola bilər, çünki bu hadisələr təsadüfidir. Bu gün o, muzeylərdə nümayiş etdirilir və Avstraliyanın ən maraqlı kəşflərindən biri hesab olunur.


Chosen
26
mynews.az

1Sources