Mamoy Mansurov,
Bakı Dövlət Universitetinin Geologiya fakültəsinin dekanı
1990-cı ilin 20 Yanvar gecəsi Azərbaycan xalqının yaddaşına Milli Qürur və Şəhidlik Günü kimi həkk olundu. Sovet imperiyasının süqutu ərəfəsində Bakıya yeridilən silahlı qoşunlar dinc əhaliyə qarşı misli görünməmiş vəhşilik törətdi. Bu faciə təkcə qanlı repressiya aktı deyil, eyni zamanda Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsinin boğulmaz olduğunun tarixi sübutuna çevrildi.
1980-ci illərin sonlarında SSRİ-də gedən siyasi proseslər, milli azadlıq hərəkatlarının güclənməsi və Dağlıq Qarabağ ətrafında baş verən hadisələr Azərbaycanda kütləvi etirazlara səbəb olmuşdu. Xalq suveren hüquqlarını, ərazi bütövlüyünü və siyasi azadlıqlarını tələb edirdi. Lakin mərkəzi sovet hakimiyyəti bu haqlı tələblərə dialoqla deyil, zorakılıq yolu ilə cavab verdi.
1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə fövqəladə vəziyyət elan edilmədən Sovet ordusunun ağır texnikası Bakıya yeridildi. Tanklar və zirehli maşınlar şəhərin küçələrinə çıxarıldı, dinc sakinlərə atəş açıldı. Qadınlar, uşaqlar, yaşlı insanlar bu qanlı əməliyyatın qurbanına çevrildi. Günahsız insanların amansızcasına qətlə yetirilməsi sovet rejiminin əsl mahiyyətini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.
20 Yanvar faciəsi böyük itkilərlə yadda qalsa da, bu hadisə Azərbaycan xalqı üçün milli oyanışın və müstəqillik yolunun dönüş nöqtəsi oldu. Məhz bu qanlı gecədən sonra xalqın azadlıq iradəsi daha da möhkəmləndi, müstəqil dövlət qurmaq əzmi sarsılmaz xarakter aldı.
Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin günlərdə Moskvada sovet rəhbərliyinin bu cinayətkar əməllərini açıq şəkildə pisləyərək, 20 Yanvar hadisələrinə siyasi qiymət verilməsinin vacibliyini bəyan etdi. 1993-cü ildən sonra isə faciəyə dövlət səviyyəsində hüquqi-siyasi qiymət verildi və şəhidlərin xatirəsi əbədiləşdirildi.
Şəhidlərin Xatirəsi Əbədidir
Bu gün 20 Yanvar şəhidlərinin uyuduğu Şəhidlər Xiyabanı Azərbaycan xalqının müqəddəs ziyarətgahına çevrilib. Hər il minlərlə insan şəhidlərin məzarlarını ziyarət edir, onların xatirəsini dərin ehtiramla yad edir. 20 Yanvar şəhidləri müstəqil Azərbaycanın təməlini öz qanları ilə yazan qəhrəmanlardır.
20 Yanvar hadisələri Azərbaycan tarixində qara səhifə olmaqla yanaşı, eyni zamanda şanlı mübarizə salnaməsidir. Bu faciə xalqımızın azadlıq yolunda heç bir güc qarşısında geri çəkilməyəcəyini dünyaya nümayiş etdirdi. Bu gün müstəqil və suveren Azərbaycan dövləti məhz 20 Yanvar şəhidlərinin ruhu üzərində ucalıb.
