ABŞ ordusu layihənin ilkin məqsədlərə çatmadığını etiraf edərək "M10 Booker" yüngül tank proqramından rəsmi olaraq imtina edib. Sadə dillə desək, "yüngül tank" həddindən artıq ağır olub...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə "19fortyfive" üçün müdafiə texnologiyaları üzrə köşə yazarı İsaak Seitz yazıb.
"M10 Booker"in tarixi 2013-2014-cü illərə, ABŞ Ordusunun Mobil Qorunan Atəş Gücü proqramını başlatdığı dövrə gedib çıxır. Onun məqsədi piyada döyüş qruplarını birbaşa atəş dəstəyi üçün qorunan mobil zirehli maşınla təmin etmək idi. Əslində, bu, köhnəlmiş və istismardan çıxarılmış "M551 Sheridan" yüngül tanklarının əvəzedicisi idi. Konsepsiya nəqliyyat təyyarələri ilə tez bir zamanda daşına bilən və hətta havaya qaldırıla bilən nisbətən yüngül bir nəqliyyat vasitəsinin yaradılmasını əhatə edirdi.
Müvafiq tenderin qalibi, ASCOD 2 platformasına əsaslanan, 105 mm M35 topu, müasir nişangah sistemləri və artan sağ qalma qabiliyyətinə malik bir nəqliyyat vasitəsi təklif edən "General Dynamics Land Systems" şirkəti olub. "M10 Booker" əsas döyüş tankından daha kiçik bir logistik yüklə istehkamları, atəş nöqtələrini və yüngül zirehli hədəfləri məhv edə bilən piyada dəstəyi üçün hücum vasitəsi kimi yerləşdirilib.
Lakin, inkişaf prosesi zamanı nəqliyyat vasitəsinə olan tələblər daim dəyişirib. Əvvəlcə piyada döyüş maşınları üçün yaradılan ASCOD platforması hücum vasitəsi üçün lazım olduğundan daha böyük və ağır olduğu ortaya çıxıb. Zamanla M10-a yeni mühafizə sistemləri və avadanlıqları əlavə edildi ki, bu da kütlənin sürətlə artmasına səbəb olub. Nəticədə, "M10 Booker"in çəkisi təxminən 38-42 tona çatıb - bu, Yaponiyanın 10-cu tipli əsas döyüş tankı ilə müqayisə edilə bilən səviyyədir, lakin daha kiçik top və daha zəif zirehlə.
2023-cü ilə qədər proqram az həcmli ilkin istehsal mərhələsinə qədəm qoymuşdu. 2024-cü ilin əvvəlində ABŞ Ordusu "M10 Booker"i ictimai tədbirlərdə və sınaqlar zamanı nümayiş etdirib; rəsmi materiallara görə, təxminən 80 nəqliyyat vasitəsi sınaqdan keçirilib və məhdud istifadə edilib. Eyni zamanda, məhz bu mərhələdə proqramın əsas məqsədinə nail olunmadığı məlum olub: həddindən artıq çəki səbəbindən nəqliyyat vasitəsi artıq havaya buraxıla və ya C-130 təyyarələri ilə effektiv şəkildə daşına bilməzdi. Hətta körpülərin belə bir yükə davam gətirmək üçün nəzərdə tutulmadığı sınaq sahələrinin infrastrukturunda problemlər barədə məlumatlar da var idi.
2025-ci ilin may ayında ABŞ Ordusu "M10 Booker" proqramını rəsmi olaraq ləğv edib. Səbəblər arasında "genişlənən tələblər", artan xərclər, texniki xidmət problemləri və ən əsası, nəqliyyat vasitəsinin çəkisinin sürətli yerləşdirmə rolu üçün uyğun olmaması yer alıb. Bu günə qədər təxminən 26 seriyalı nəqliyyat vasitəsinin təhvil verilməsinə baxmayaraq, hərbi nazirlik artıq çəkilmiş xərcləri əsaslandırmaq əvəzinə, tədarükü dayandırmaq qərarına gəlib.
ABŞ Ordu Katibi Daniel Driskoll səhvi açıq şəkildə etiraf etdi və layihənin taleyini qısaca olaraq "Booker"lə səhv etdik" ifadəsi ilə yekunlaşdırib.
"Beləliklə, "M10 Booker"in yüksəlişi və süqutu həm xəbərdarlıq, həm də islahat üçün katalizatordur və planlaşdırıcılara xatırladır ki, cəlbedici konsepsiya yalnız onu tətbiqə qədər dəstəkləyən mühəndislik və tədarük intizamı qədər davamlıdır", deyə nəşrin müəllifi ümumiləşdirir.
Poliqon.info
