Son dövrlər beynəlxalq münasibətlərdə nəzərəçarpacaq dəyişikliklər müşahidə olunur. Böyük güclər arasında diplomatik əlaqələr yeni mərhələyə keçib.
News365.az xəbər verir ki, bu kontekstdə Birləşmiş Krallığın uzun fasilədən sonra Çinə yüksək səviyyəli səfəri xüsusi diqqət çəkir.
Britaniyanın Baş naziri Keir Starmerin Pekinə səfəri ABŞ–Çin rəqabətinin fonunda baş tutur. London bu addımla Vaşinqtonla strateji tərəfdaşlığı qorumaqla yanaşı, Pekinlə münasibətləri də balanslı şəkildə tənzimləməyə çalışır. Səfərin əsas gündəmini ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi, enerji və texnologiya sahələrində əməkdaşlıq, eləcə də təhlükəsizlik məsələləri təşkil edir.
Britaniya tərəfi Çinlə iqtisadi asılılığın real olduğunu qəbul edir və bu əlaqələri tamamilə zəiflətmək niyyətində deyil. Bununla yanaşı, Keir Starmer Pekində keçirdiyi görüşlər zamanı insan haqları mövzusuna da toxunub. Çin isə bu məsələni daxili işlərə müdaxilə kimi qiymətləndirir və suverenlik prinsipini ön plana çıxarır.
Analitiklərin fikrincə, Londonun Pekinə bu səfəri Avropa ilə Asiya arasında yeni diplomatik tarazlıqların formalaşmasına təsir göstərə bilər. Birləşmiş Krallıq özünü bu iki region arasında körpü kimi mövqeləndirməyə çalışır.
Qlobal siyasi dinamika Latın Amerikasında da özünü göstərir. Regionun bir sıra ölkələrində sağçı siyasi qüvvələrin yüksəlişi müşahidə olunur. Xüsusilə Kolumbiya, Çili və Meksikada bu tendensiya daha aydın hiss edilir. Yeni liderlər əsas prioritet kimi təhlükəsizliyi və cinayətkarlığa qarşı sərt tədbirləri ön plana çəkirlər.
Bu siyasi xətt iqtisadi liberallaşma və sərbəst bazar prinsiplərinin gücləndirilməsi ilə müşayiət olunur. Eyni zamanda sosial proqramların ixtisarı və dövlətin sosial rolunun azalması cəmiyyətdə narazılıq yaradır. Böyük şəhərlərdə etiraz aksiyalarının artması da bunun göstəricisidir.
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, sağçı yüksəliş demokratik institutlara, media azadlığına və məhkəmə müstəqilliyinə təzyiqləri artıra bilər. Sosial bərabərsizlik və iqtisadi fərqlər isə siyasi gərginliyi daha da dərinləşdirir.
Latın Amerikası eyni zamanda böyük güclərin maraqlarının kəsişdiyi məkandır. ABŞ-la yaxınlaşma bəzi ölkələrdə güclənsə də, Çin və Rusiya ilə iqtisadi əlaqələr də davam edir. Bu isə regionda geosiyasi rəqabəti daha mürəkkəb edir.
Analitiklər hesab edirlər ki, həm Avropa–Asiya diplomatiyasında, həm də Latın Amerikasında baş verən bu proseslər uzunmüddətli qlobal balanslara ciddi təsir göstərəcək. Sosial siyasət, təhlükəsizlik və iqtisadi maraqlar arasında düzgün tarazlıq tapılmasa, siyasi sabitlik risk altına düşə bilər.
News365.az
