BAKI, TurkicWorld, Orxan Qədirzadə
Rusiyanın modernləşmə prosesinin banisi kimi tanınan I Pyotr (Böyük Pyotr) 1725-ci ildə vəfat edib.
1696-cı ildə Rusiya hökmdarı olan Pyotrun hakimiyyəti dövrü genişmiqyaslı hərbi, siyasi, iqtisadi və mədəni islahatlarla yadda qalıb. Bu islahatlar əsasən Qərbi Avropa modellərinə söykənir və Rusiyanın orta əsr idarəçilik sistemindən çıxaraq mərkəzləşdirilmiş, dünyəvi dövlətə çevrilməsini hədəfləyirdi.
Pyotrun dövründə Rusiya Osmanlı imperiyası ilə aparılan müharibələr nəticəsində ərazilərini əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib. Xüsusilə İsveçlə aparılan Böyük Şimal Müharibəsində qazanılan qələbə Rusiyaya Baltik dənizinə birbaşa çıxış imkanı yaradıb. Bu strateji üstünlük nəticəsində Pyotr Neva çayı sahilində yeni paytaxt — Sankt-Peterburq şəhərinin əsasını qoyub.
Sankt-Peterburqun paytaxt elan olunması ilə Rusiya siyasi, mədəni və coğrafi baxımdan Avropaya inteqrasiya yolunda mühüm addım atıb və qısa müddətdə böyük Avropa dövlətləri sırasına yüksəlib. 1721-ci ildə Pyotr ənənəvi “çar” titulundan imtina edərək Avropa dövlətçilik modelinə uyğun “imperator” titulunu qəbul edib.
Onun ölümü Rusiyada mərkəzləşmiş imperiya idarəçiliyinin möhkəmlənməsi prosesinin yeni mərhələyə keçməsi ilə nəticələnib və Pyotrun qoyduğu siyasi və institusional irs sonrakı əsrlərdə də Rusiya dövlətçiliyinin əsas sütunlarından biri olaraq qalmaqda davam edib.
