Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az
Son illərdə nadir torpaq metallarına tələbat kəskin şəkildə artıb. Bu elementlərin çıxarılması və saflaşdırılması çətin, baha və ekoloji baxımdan problemli prosesdir. Məhz buna görə istehsal bir neçə ölkədə cəmləşib və bu da onları strateji baxımdan həssas resursa çevirib.
Nadir torpaq metalları yüksək texnologiya və enerji keçidi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Elektrikli avtomobillər, külək turbinləri, smartfonlar, kompüterlər, yarımkeçiricilər və müdafiə sənayesi bu xammaldan asılıdır. Xüsusilə neodim və disprozium kimi elementlər güclü maqnitlərin istehsalında əvəzolunmazdır və bu maqnitlər həm elektrik mühərriklərində, həm də bərpa olunan enerji sistemlərində geniş istifadə olunur.
Tələbin artmasının əsas səbəbi qlobal yaşıl enerji siyasətləri və rəqəmsallaşmadır. Elektrikli avtomobil istehsalının genişlənməsi və külək enerjisinə yatırımlar nadir elementlərə ehtiyacı artırır. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin proqnozlarına görə, yaxın illərdə bu minerallara tələbat daha da yüksələcək.
Eyni zamanda, istehsalın böyük hissəsinin Çində cəmləşməsi geosiyasi risklər yaradır. Qərb ölkələri tədarük zəncirini şaxələndirmək və alternativ mənbələr tapmaq üçün addımlar atır. Digər tərəfdən, hasilat prosesinin ətraf mühitə təsiri ciddi narahatlıq doğurduğundan, təkrar emal və alternativ materialların inkişafı da getdikcə daha çox önəm qazanır.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
