Tramp administrasiyasının İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyata hazırlıqları sürətləndirdiyi və diplomatik əlaqələrin uğursuz olması halında hərtərəfli müharibənin qaçılmaz olduğu bildirilir. ABŞ və İsrail mənbələrinə görə, potensial müdaxilə məhdud bir əməliyyat deyil, həftələrlə davam edən genişmiqyaslı hərbi kampaniya olacaq.
Hafta.az yazır ki, Axios-a görə, ABŞ-ın İrana qarşı mümkün müdaxiləsi ötən ay Venesuelada aparılan hədəf əməliyyatlarından daha genişmiqyaslı olacaq. Planlaşdırılan ssenarinin İsrailin rəhbərlik etdiyi və daha sonra ABŞ-ın qoşulduğu iyun ayında 12 günlük münaqişədən daha böyük miqyasda olduğu və İran rejimi üçün daha "mövcud" nəticələrə səbəb ola biləcəyi deyilir.
Belə bir müharibənin Yaxın Şərqdə güc balansını sarsıtdığı və Trampın prezidentliyinin qalan üç ilinə dərin təsir göstərəcəyi düşünülür.
Diplomatiya və hərbi təzyiq iki kanal vasitəsilə davam edib.
Yanvarın əvvəlində Tramp İran rejiminin etirazçılara qarşı sərt basqılarından sonra hərbi seçimlərə müraciət edib, lakin birbaşa hücum barədə qərar verməyib. Bundan sonra Vaşinqton eyni vaxtda nüvə danışıqlarını davam etdirmək və bölgəyə çox sayda hərbi hissə yerləşdirmək strategiyasını qəbul edib.
Bu mərhələdə tərəflər arasında danışıqlardan hərtərəfli razılaşmanın əldə edilməsi ehtimalı az hesab olunur.
Bəlli olduğu kimi, çərşənbə axşamı Cenevrədə Trampın müşavirləri Cared Kuşner və Stiv Uitkoff İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə üç saatlıq görüş keçiriblər. Hər iki tərəf "irəliləyiş əldə edildiyini" elan etsə də, ABŞ rəsmiləri fikir ayrılıqlarının əhəmiyyətli olduğunu və nikbin olmadığını bildiriblər.
ABŞ vitse-prezidenti Vens danışıqların bəzi aspektlərdə müsbət olduğunu, lakin İranın hələ Trampın müəyyən etdiyi "qırmızı xətləri" qəbul etmədiyini bildirib. Vens həmçinin diplomatiyanın "təbii nəticəsinə çata biləcəyi" mesajını çatdırıb.
Son həftələr ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki hərbi mövcudluğu xeyli artıb. Bölgəyə iki təyyarədaşıyan gəmi, təxminən onlarla hərbi gəmi, yüzlərlə qırıcı təyyarə və çoxsaylı hava hücumundan müdafiə sistemləri yerləşdirilib. Silah sistemlərinin və sursatın 150-dən çox hərbi yük uçuşu ilə çatdırıldığı və son 24 saat ərzində bölgəyə daha 50 F-35, F-22 və F-16 tipli qırıcı təyyarənin göndərildiyi bildirilib. Ekspertlər bu miqyasda hərbi hazırlığın "blef" olma ehtimalının az olduğunu bildirirlər.
Bildirilir ki, İsrail hökuməti təkcə İranın nüvə və raket proqramlarını deyil, həm də rejim dəyişikliyini hədəf alan daha geniş bir ssenarini nəzərdən keçirir.
İki İsrail rəsmisinin sözlərinə görə, Təl-Əviv administrasiyası İranla müharibə ehtimalına hazırlaşır. ABŞ-dakı bəzi mənbələr əməliyyatın həftələrlə çəkə biləcəyini, digərləri isə əməliyyatın daha qısa ola biləcəyini iddia edir.
Trampın yaxın müşaviri şərhində bildirib: "Prezident səbrini itirir. Onun ətrafında İranla müharibədən çəkinməyin lazım olduğunu deyənlər var, amma mən yaxın bir neçə həftə ərzində hərbi əməliyyatların 90 faiz ehtimalını görürəm”.
ABŞ rəsmiləri bildiriblər ki, İran iki həftə ərzində ətraflı təklif təqdim etməlidir. Oxşar cədvəl ötən ilin iyun ayında tətbiq olunub; "Gecəyarısı Çəkic Əməliyyatı" iki həftəlik müddətin bitməsindən üç gün əvvəl başlayıb. Hazırda İranla diplomatik irəliləyiş gözlənilmir. Lakin hərbi münaqişə ehtimalı hər gün daha da güclənir. Ekspertlərin fikrincə, Vaşinqtonla Tehran arasında uzun müddətdir davam edən gərginlik ictimai rəydə bir növ "vərdiş" yarada bilər. Meydandakı hərbi fəaliyyət potensial müharibənin gözləniləndən daha yaxın və daha böyük miqyasda ola biləcəyini göstərir.
