Bir çox insan səhərlər yüksək kofein dozası sayəsində enerji toplamaq üçün qəhvə içməyi sevir. Lakin günün ikinci yarısında əhvalı yüksəltmək üçün başqa bir içki də var - çay. Bəs qara və yaşıl çay arasında seçim edərkən hansını seçmək daha yaxşıdır?...
Poliqon xəbər verir ki, bu suala dietoloqlar Prevention nəşrinə açıqlamalarında cavab veriblər.
Qara və yaşıl çay: Qida maddələri
Əslində çay ətirli sudur, buna görə də su kimi — əgər ona süd, şəkər və ya bal əlavə edilməzsə — kalori, şəkər, yağ və ya zülal ehtiva etmir.
Dəmlənmiş qara və yaşıl çayın əsas tərkib hissəsi kofeindir. Mayo Clinic məlumatına görə, 250 ml qara çayda 48 mq kofein olur, 250 ml yaşıl çayda isə 29 mq. Müqayisə üçün, 250 ml qəhvədə 96 mq-a qədər kofein ola bilər.
"Qara və yaşıl çay təkcə kofein miqdarı ilə deyil, hazırlanma üsulu ilə də fərqlənir. UCLA Health məlumatına görə, qara çayın yarpaqları tam oksidləşir və bu, ona xarakterik dad və rəng verir. Yaşıl çay yarpaqları isə yığıldıqdan sonra oksidləşmənin qarşısını almaq üçün qızdırılır (hər iki növ eyni bitkidən hazırlanır). Bu da hər çay növündə fərqli qida maddələri və faydalı bitki birləşmələrinin olmasına səbəb olur", deyə Prevention qeyd edir.
Qara çayın faydaları
Diyetoloq-nutrisioloq Diana Hanın sözlərinə görə, qara çay ürək sağlamlığını dəstəkləyə bilər.
"Qara çayda ürək və bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyən polifenollar və antioksidantlar var", deyə V Nutrition-dan qeydiyyatdan keçmiş diyetoloq Ketlin Qarsiya-Benson bildirib.
Qara çay həmçinin flavonoidlər — başqa bir antioksidant növü — ehtiva edir. Onların sağlam qan təzyiqini və idrak funksiyalarını dəstəklədiyi sübut olunub.
Qara çayın potensial mənfi tərəfləri
Han vurğulayıb ki, qara çay bu içki növləri arasında ən çox kofein ehtiva edir.
"Qara çay zamanla dişlərin rəngini dəyişə bilər", deyə Qarsiya-Benson xəbərdarlıq edib.
2024-cü ildə yaşıl çay, qara çay və iki növ qəhvənin müqayisə olunduğu araşdırma göstərib ki, bu dörd içki arasında dişlərin rəngini ən çox dəyişdirən məhz qara çaydır.
O əlavə edib ki, qara çay xüsusilə bitki mənşəli qidalardan alınan dəmirin orqanizmdə mənimsənilməsini azalda bilər.
Yaşıl çayın faydaları
Qara çayın dadı daha güclü olsa da, yaşıl çay daha yüngül və bitki dadlı olduğuna görə bir çoxlarının xoşuna gəlir və onun da özünəməxsus sağlamlıq üstünlükləri var.
"Yaşıl çay çəkiyə nəzarətə, eləcə də ürək və beyin sağlamlığının güclənməsinə kömək edə bilər", deyə Han bildirib.
Araşdırmalar bunu təsdiqləyir. Alimlər müəyyən ediblər ki, nə qədər çox yaşıl çay içilirsə, ürəyin işemik xəstəliyi riski bir o qədər azalır. British Journal of Nutrition jurnalında dərc olunmuş icmal isə müntəzəm yaşıl çay istifadəsinin arıqlamaya kömək edə biləcəyini göstərib.
"Müntəzəm qəbul edildikdə, yağların oksidləşməsini bir qədər artırmağa kömək edə bilər", deyə Qarsiya-Benson izah edib.
Yaşıl çayın potensial mənfi tərəfləri
Kofein tərkibi və dəmirin mənimsənilməsinə təsiri baxımından yaşıl çayın da qara çaya bənzər mümkün mənfi tərəfləri var.
"Lakin onda kofein daha azdır və dəmirin mənimsənilməsinə tam oksidləşmiş qara çayla müqayisədə daha zəif təsir göstərir", deyə Prevention qeyd edir.
Qara çay, yoxsa yaşıl çay: Sizin üçün hansısı daha yaxşıdır?
"Sağlam yaşlanma üçün hansı çay növünün daha yaxşı olduğunu qəti şəkildə müəyyən edən inandırıcı sübutlar yoxdur. Həm qara, həm də yaşıl çay müxtəlif növ polifenollarla (qara çayda teaflavinlər, yaşıl çayda isə EGCG) zəngindir. Bu maddələr iltihabəleyhinə mühit yaradır ki, bu da sağlamlıqla bağlı istənilən məqsədə çatmaq üçün vacibdir", deyə Han bildirib.
Qarsiya-Benson da bununla razılaşaraq vurğulayıb ki, düzgün seçim — sizə ən uyğun olandır.
"Hər iki çay antioksidantlar və digər faydalı xüsusiyyətlər ehtiva edir. Buna görə də ən yaxşı seçim şəxsi zövqlərdən, kofeinə həssaslıqdan və onların gündəlik rejiminizə nə qədər uyğun gəlməsindən asılıdır", deyə o yekunlaşdırıb.
Poliqon.info
