Bəzi vətəndaşlar mənzil əldə etmək məqsədilə ipoteka krediti götürdükdən sonra müxtəlif səbəblərdən başqa ölkəyə köçmək qərarı verirlər.
Lakin onlar götürdükləri kreditə görə ölkədən çıxıb-çıxa bilməyəcəklərindən əmin olmurlar. Həmçinin, başqa ölkəyə köçmək istəyən vətəndaşlar da ipoteka krediti götürmələrinin buna əngəl törədib-törətməyəcəyini dəqiq bilmədiklərinə görə ehtiyat edirlər. Çünki ipoteka krediti uzunmüddətli öhdəlikdir və kredit müqaviləsi çərçivəsində borcalanın bank qarşısında müəyyən məsuliyyətləri mövcuddur.
Bu zaman sual yaranır: ipoteka öhdəliyi olan şəxs ölkəni tərk edə və ya xaricdə daimi yaşaya bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Azərbaycan Vəkillər kollegiyasının üzvü Roman Qaraşov Hit.az-a açıqlama verib.
O bildirib ki, vətəndaş ipoteka krediti götürdükdən sonra ölkədən çıxmaq və ya başqa ölkədə yaşamaq hüququ, ümumi qaydada, ipoteka münasibətləri ilə məhdudlaşdırılmır:
“İpoteka müqavilÉ™si borcalanın hÉ™rÉ™kÉ™t azadlığını mÉ™hdudlaÅŸdıran alÉ™t deyil. O sadÉ™cÉ™ olaraq borcun qaytarılması üzrÉ™ pul öhdÉ™liyini vÉ™ hÉ™min öhdÉ™liyin daşınmaz É™mlak üzÉ™rindÉ™ girov (ipoteka) ilÉ™ tÉ™min edilmÉ™sini tÉ™nzimlÉ™yÉ™n mülki-hüquqi mexanizmdir. Bu baxımdan, borcalan aylıq ödÉ™niÅŸlÉ™ri müqavilÉ™dÉ™ nÉ™zÉ™rdÉ™ tutulan qaydada vÉ™ vaxtında icra etdiyi, sığorta vÉ™ bankla É™laqÉ™/ünvan mÉ™lumatlarının yenilÉ™nmÉ™si kimi müşayiÉ™tedici tÉ™lÉ™blÉ™rÉ™ riayÉ™t etdiyi müddÉ™tdÉ™, yaÅŸayış yerini dÉ™yiÅŸÉ™ vÉ™ xaricÉ™ köçə bilÉ™r. Lakin praktiki olaraq yalnız bankın mÉ™lumatlandırılması vÉ™ ödÉ™niÅŸlÉ™rin fasilÉ™siz icrası üçün texniki ÅŸÉ™rtlÉ™rin tÉ™min edilmÉ™si tÉ™lÉ™b oluna bilÉ™r”.
Hüquqşünas qeyd edib ki, ölkədən köçmə faktı kredit öhdəliyini aradan qaldırmır və hər hansı gecikmə olduqda kreditorun müqavilə və qanunvericilikdən irəli gələn müdafiə vasitələri qüvvədə qalır:
“MÉ™sÉ™lÉ™n, cÉ™rimÉ™ vÉ™ faizlÉ™rin hesablanması, borcun vaxtından É™vvÉ™l tÉ™lÉ™b edilmÉ™si, girov predmetinÉ™ tutmanın yönÉ™ldilmÉ™si, habelÉ™ mÉ™hkÉ™mÉ™ vÉ™ icra prosedurlarının baÅŸlanması mümkündür. ÖlkÉ™dÉ™n çıxışın mÉ™hdudlaÅŸdırılması isÉ™ ipoteka götürÉ™n ÅŸÉ™xsin xaricdÉ™ yaÅŸaması ilÉ™ baÄŸlı avtomatik nÉ™ticÉ™ deyil. Bu tÉ™dbir yalnız icra mÉ™rhÉ™lÉ™sindÉ™ borcun icrasından qÉ™sdÉ™n yayınma vÉ™ ya icra orqanının qanuni tÉ™lÉ™blÉ™rinin yerinÉ™ yetirilmÉ™mÉ™si kimi hallarda, prosessual qaydada vÉ™ sÉ™lahiyyÉ™tli orqan tÉ™rÉ™findÉ™n istisna tÉ™dbir kimi tÉ™tbiq oluna bilÉ™r”.
Pərviz