ain.az, Ses qazeti portalına istinadən məlumat yayır.
XX əsrin sonlarında Azərbaycan xalqının üzləşdiyi ən dəhşətli hadisələrdən biri 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə baş vermiş Xocalı faciəsidir. Bu hadisə Xocalı şəhərində törədilmiş və müasir tariximizin ən ağır, ən ağrılı səhifələrindən biri kimi yadda qalmışdır. Xocalı faciəsi təkcə bir şəhərin işğalı deyil, həm də dinc əhaliyə qarşı həyata keçirilmiş kütləvi qətliam idi. Bu hadisə Azərbaycan xalqına qarşı aparılan etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin qanlı təzahürü kimi qiymətləndirilir.
Xocalı Qarabağ bölgəsində strateji əhəmiyyətə malik bir şəhər idi. Xankəndi şəhəri ilə Ağdam arasında yerləşən Xocalı həm də bölgənin yeganə hava limanına sahib idi. 1991-ci ilin sonlarından etibarən şəhər tam mühasirəyə alınmış, elektrik enerjisi, ərzaq və digər zəruri təminatlar kəsilmişdi. Sakinlər ağır şəraitdə yaşayır, davamlı atəş altında qalırdılar. 1992-ci ilin fevral ayında isə şəhərə qarşı genişmiqyaslı hücum həyata keçirildi.
Faciə zamanı yüzlərlə dinc sakin – qadınlar, uşaqlar, qocalar xüsusi amansızlıqla qətlə yetirildi. Rəsmi məlumatlara görə, 613 nəfər öldürüldü, onlardan 63-ü uşaq, 106-sı qadın, 70-i qoca idi. 1275 nəfər əsir götürüldü, yüzlərlə insan yaralandı, ailələr tamamilə məhv edildi. İnsanların bir qismi şaxtalı havada meşələr və dağlar vasitəsilə qaçmağa çalışarkən öldürüldü. Bu hadisələr insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulması, beynəlxalq humanitar hüquq normalarının tapdanması demək idi.
Xocalı faciəsi təkcə hərbi əməliyyat deyil, dinc əhaliyə qarşı yönəlmiş planlı hücum idi. Bu qətliam zamanı beynəlxalq hüququn əsas prinsipləri – mülki əhalinin qorunması, əsirlərlə humanist rəftar kimi normalar pozulmuşdur. Hadisə dünya ictimaiyyətində də böyük rezonans doğurmuşdur. Bir sıra ölkələrin parlamentləri və ABŞ-ın bəzi ştatları Xocalı hadisələrini soyqırımı və ya kütləvi qətliam kimi tanımışlar.
Azərbaycan dövləti Xocalı faciəsinin dünya miqyasında tanıdılması istiqamətində ardıcıl siyasət aparır. Ümummilli lider Heydər Əliyev Xocalı faciəsinə siyasi-hüquqi qiymət vermiş, 26 fevral gününü “Xocalı Soyqırımı Günü” elan etmişdir. Bu siyasət bu gün də İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilir. Eyni zamanda, Heydər Əliyev Fondu tərəfindən həyata keçirilən “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq kampaniyası faciənin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında mühüm rol oynayır.
Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz iz qoymuşdur. Hər il fevralın 26-da ölkəmizdə və xaricdə anım mərasimləri keçirilir, şəhidlərin xatirəsi ehtiramla yad edilir. Bu hadisə həm də gələcək nəsillərə sülhün, humanizmin və vətənpərvərliyin əhəmiyyətini aşılayan tarixi dərsdir.
Nəticə etibarilə, Xocalı faciəsi Azərbaycan tarixinin ən qanlı səhifələrindən biridir. Bu hadisə bir daha göstərdi ki, münaqişələr zamanı ən çox əziyyət çəkən tərəf dinc əhali olur. Xocalı qurbanlarının xatirəsi daim yaşayacaq, onların qanı yerdə qalmayacaqdır. Tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması və ədalətin bərqərar olunması hər bir azərbaycanlının mənəvi borcudur.
Ələmdar Cabbarov
YAP Ordubad rayon təşkilatının sədr müavini
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
