Media orqanlarında yayılan xəbərlərə görə, İranın ali dini rəhbəri Əli Xameneinin oğlu Möctəba Xamenei ölkənin növbəti Ali Lideri seçilib. Lakin İran hakimiyyəti və rəsmi dövlət mediası bu məlumatı hələlik təsdiqləməyib.
KONKRET.az bildirir ki, məlumatlara əsasən, qərarın Ali Liderin seçilməsi səlahiyyətinə malik olan 88 nəfərlik Ekspertlər Assambleyası tərəfindən qəbul edildiyi iddia olunur. Mənbə kimi Iran International və Deutsche Welle göstərilir.
“Deutsche Welle”nin yazdığına görə, Möctəba Xameneinin irəli çıxarılması İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) təzyiqi ilə baş tutub. Bununla belə, rəsmi təsdiqin olmaması xəbərin hələ də mübahisəli olduğunu göstərir.
Digər tərəfdən, The New York Times üç iranlı məmura istinadən bildirir ki, Möctəba Xamenei hazırda yalnız əsas namizəd hesab olunur. Qəzetin yazdığına görə, Ekspertlər Məclisində namizədliklə bağlı müzakirələr aparılsa da, bəzi üzvlər onun adının ictimaiyyətə açıqlanmasının ABŞ və İsrail üçün potensial hədəfə çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
Möctəba Xamenei kimdir?
Açıq mənbələrə görə, Möctəba Hüseyni Xamenei 56 yaşlı iranlı din xadimi və siyasi fiqurdur. O, Qum seminariyasında dini təhsil alıb və 1987–1988-ci illərdə İran-İraq müharibəsində iştirak edib.
2009-cu il prezident seçkilərindən sonra baş verən kütləvi etirazlar zamanı onun “Bəsic” qüvvələrinə nəzarətdə rol oynadığı iddia olunur. Mənbələr onun 2005 və 2009-cu il seçkilərində sabiq prezident Mahmud Əhmədinejadı dəstəklədiyini və siyasi proseslərdə təsirli fiqur olduğunu yazır.
Bəzi hesabatlarda Möctəbanın İran daxilində və xaricdə – London, Dubay və Avropada maliyyə aktivlərinə nəzarət etdiyi iddia edilir. 2019-cu ildə o, ABŞ tərəfindən sanksiyaya məruz qalıb. Səbəb kimi onun “Bəsic” və regiondakı hərbiləşdirilmiş strukturlarla əməkdaşlığı göstərilib.
Analitiklərin fikrincə, onun Ali Lider seçilməsi İran siyasətində sərt xətt tərəfdarlarının və təhlükəsizlik strukturlarının təsirini daha da gücləndirə bilər.
Alternativ namizədlər kimlərdir?
Mümkün varislər sırasında digər adlar da çəkilir: Əlirza Ərəfi – ruhani və hüquqşünas, keçid dövründə üçtərəfli şuranın üzvü kimi qeyd olunur. Seyid Həsən Xomeyni – İslam İnqilabının banisi Ruhollah Xomeyninin nəvəsi. O, daha çox mötədil və islahatçı dairələrə yaxın hesab edilir. Bəzi analitiklər qeyd edirlər ki, Möctəba Xameneinin rəsmi dini iyerarxiyada Ali Lider olmaq üçün ənənəvi statusa malik olmaması onun namizədliyini hüquqi və dini baxımdan mübahisəli edə bilər.
Hazırkı mərhələdə Möctəba Xameneinin İranın yeni Ali Lideri seçilməsi ilə bağlı məlumatlar təsdiqlənməyib. O, aparıcı namizəd kimi göstərilsə də, prosesin rəsmi açıqlanması və Ekspertlər Assambleyasının yekun qərarı hələ ictimaiyyətə təqdim olunmayıb.
İran siyasətində mümkün hakimiyyət dəyişikliyi region və beynəlxalq münasibətlər baxımından ciddi nəticələr doğura bilər. Buna görə də proses diqqətlə izlənilir.\\Sfera.az
