Vladimir Putin Qərb sanksiyaları altında olan rus konsaltinq şirkətinin hazırladığı planı bəyənib...
The Financial Times nəşri
Kreml gələn ay keçiriləcək seçkilərdə Macarıstanın baş naziri Viktor Orbanın yenidən seçilməsinə kömək etmək məqsədilə dezinformasiya kampaniyasına başlayıb. Bu barədə vəziyyətlə tanış olan mənbələr bildiriblər.
Vladimir Putinin administrasiyası Kremlinlə əlaqəli və Qərb sanksiyaları altında olan Social Design Agency media-konsaltinq şirkətinin planını təsdiqləyib. Plan Orbanın Fidesz partiyasını gücləndirmək üçün Rusiyada hazırlanmış mesajların sosial şəbəkələrdə yayılmasını və onların nüfuzlu macar şəxslər tərəfindən paylaşılmasını nəzərdə tutur.
Agentliyin ötən ilin sonunda Kreml üçün hazırladığı və Financial Times qəzetinin tanış olduğu təklifə əsasən, kampaniya Orbanı Macarıstanın suverenliyini qorumağa və dünya liderləri ilə bərabər səviyyədə danışmağa qadir yeganə namizəd kimi təqdim edir.
Sənəddə Orbanın “qlobal dostları olan güclü lider” kimi təqdim olunması, onun əsas rəqibi Peter Macarın isə “xarici dəstəyi olmayan və Brüsselin marioneti” kimi göstərilməsi planlaşdırılır.
Madyar Kremlin müttəfiqi və Brüsselin tənqidçisi hesab olunan Orbanın uzunmüddətli hakimiyyəti üçün ən ciddi rəqibə çevrilib. Seçkilər 12 aprel tarixində keçiriləcək.
Plan həmçinin Tisza partiyasının lideri Makarın əleyhinə “informasiya hücumları”nı nəzərdə tutur. Sorğularda rəqiblərini qabaqlayan bu partiyanın “səriştəsizlik, daxili münaqişələr və gizli gündəmlərlə parçalanmış təşkilat” kimi təqdim edilməsi planlaşdırılır. Kampaniya partiya daxilindəki mübahisəli fiqurlara diqqət yetirməyi və Madyarın Avropa İttifaqının aləti kimi göstərilməsini hədəfləyir.
Müstəqil VSquare nəşri ötən həftəsonu Rusiyanın hərbi kəşfiyyat xidməti GRU-nun üç əməkdaşının Budapeştdəki Rusiya səfirliyinə göndərildiyini bildirib. Daha əvvəl Rusiya ilə açıq qarşıdurmadan qaçan Makar onların ölkədən çıxarılmasına çağıraraq “Ruslar, evə!” ifadəsini işlədib. Bu şüar 1956-cı il antikommunist üsyanı zamanı istifadə olunmuşdu.
Mənbələrin sözlərinə görə, həmin rus əməkdaşları böyük ehtimalla Putinin administrasiyası rəhbərinin müavini Sergey Kiriyenkoya işləyirlər. Kiriyenko daha əvvəl Social Design Agency vasitəsilə digər ölkələrdə oxşar kampaniyalara rəhbərlik edib.
Rusiyanın bu kampaniyası Orbanla Ukrayna arasında gərginliyin artdığı bir dövrdə həyata keçirilir. Gərginlik Kiyevin Mərkəzi Avropaya Rusiya neftini daşıyan və Rusiya aviazərbəsi nəticəsində zədələnmiş boru kəmərini təmir etməkdən imtina etməsindən sonra kəskinləşib. Buna cavab olaraq Orban Avropa İttifaqının Ukraynaya ayırmağı planlaşdırdığı 90 milyard avroluq krediti bloklayıb və Kiyevə fayda verəcək istənilən planı veto edəcəyini bildirib.
Orban həmçinin Ukrayna və Avropa liderlərinə qarşı kampaniyanı gücləndirərək onları vergi ödəyicilərinin pullarını israf etməkdə ittiham edib. Billboardlardan birində pulların qızıl unitaza axıdılması təsvir olunub, süni intellektlə hazırlanmış videolarda isə Ukrayna cəbhəsində həlak olan macar əsgərləri göstərilir.
ABŞ, Böyük Britaniya və bir sıra digər Qərb ölkələri 2024-cü ildə rus agentliyini və onun rəhbərliyini genişmiqyaslı onlayn “Doppelgänger” kampaniyasına görə sanksiya siyahısına daxil ediblər. Bu kampaniya saxta xəbərlər və süni intellektlə yaradılmış dipfeyk materiallar vasitəsilə Ukraynaya qarşı əhval-ruhiyyəni gücləndirməyə yönəlmişdi.
Mənbələrin sözlərinə görə, Rusiyanın birbaşa müdaxiləsinin Orban üçün mənfi təsir göstərə biləcəyini anlayan Social Design Agency Macarıstan hökuməti ilə birbaşa əlaqə saxlamayıb və yerli influenserlərlə vasitəçilər vasitəsilə işləməyi planlaşdırıb.
Sənəd müəllifləri qeyd edirlər ki, Rusiya tərəfi Orbanın siyasi idarəetmə modelinin qismən Putindən ilhamlandığını hesab edir, lakin onlar arasında açıq assosiasiyalardan qaçmağa çalışır.
“Təklifdə qeyd olunur ki, seçki narrativlərinə müdaxilə edilərkən Rusiyanın açıq dəstəyinin əks effekt verə biləcəyi nəzərə alınmalıdır”.
Bunun əvəzinə kampaniya Orbanı Donald Trampın əsas tərəfdaşı kimi təqdim etməyə çalışır. Orbanla Tramp arasındakı şəxsi əlaqələr vurğulanır və ABŞ prezidenti Macarıstanın təhlükəsizliyi və iqtisadi sabitliyi üçün ən yaxşı ümid kimi göstərilir.
“Doppelgänger” kampaniyasından fərqli olaraq, Macarıstana yönəlmiş əməliyyat daxili təşəbbüs kimi görünməlidir. Rusiyada hazırlanmış memlər, infoqrafikalar, videolar və hekayələr macar auditoriyası üçün xüsusi şəkildə uyğunlaşdırılır. Social Design Agency fevral ayından etibarən Macarıstan xəbərlərini və analitik hesabatları öyrənərək kampaniya üçün ideyalar axtarmağa başlayıb və Orbanın təxminən 50 tərəfdarını, həmçinin kontentin yayılmasında istifadə oluna biləcək təxminən 30 müxalif nümayəndəni hədəfə alıb.
Son günlər Macarıstanın sosial şəbəkələrində Ukraynaya qarşı narrativlər kəskin şəkildə artıb.
Ötən həftə Macarıstan hakimiyyətinin nağd pul və qızıl daşıyan Ukrayna vətəndaşlarını saxlaması barədə məlumatlar yayılmışdı. Daha sonra həmin şəxslər azad edilib. Bu hadisə barədə hökumətyönlü Ripost.hu tabloidi sosial şəbəkələrdə guya saxlanılan şəxslərin və “ələ keçirilmiş qənimətin” saxta şəkillərini yayıb. Facebook paylaşımı bir neçə gün ərzində 130 min reaksiya toplayıb və reaksiyaların çoxunun xarici istifadəçilərdən gəldiyi bildirilib. Bu isə Macarıstan sosial şəbəkələri üçün qeyri-adi tendensiya sayılır.
Rusiyanın Budapeştdəki səfiri Yevgeni Stanislavov hər hansı müdaxiləni inkar edib. Onun sözlərinə görə, Rusiya yalnız “ikitərəfli münasibətlərin normal inkişafını və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı təmin etməyə” çalışır.
Macarıstan hökuməti də Rusiyanın müdaxiləsi ilə bağlı iddiaları rədd edib və onları “solçu saxta ittiham kampaniyası” adlandırıb. Hökumət bu iddiaları Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskinin Viktor Orban və digər şəxslərə yönəlmiş təhdidlərindən diqqəti yayındırmaq cəhdi kimi qiymətləndirib.
Putinin mətbuat katibi Dmitri Peskov isə belə deyib:
“Çox güman ki, siz saxta məlumat əsasında səhv nəticələr çıxarırsınız. Təəssüf ki, son illərdə bu, hətta ciddi nəşrlərlə də tez-tez baş verib”.
Poliqon.info
