Dağıstan rəhbəri Sergey Məlikovun açıqlamasına görə, mart ayının sonunda Dərbənd şəhərində yenidən qurulması tamamlanan Azərbaycan teatrının təntənəli açılışı keçiriləcək. Tarixi 150 ildən artıq olan bu mədəniyyət ocağı əsaslı yenidənqurma prosesindən sonra müasir səhnə texnologiyaları, yenilənmiş tamaşaçı zalı və abadlaşdırılmış ətraf infrastrukturu ilə fəaliyyətini bərpa etməyə hazırlaşır. Layihə “Dərbənd şəhərinin kompleks ərazi inkişafı” dövlət proqramı çərçivəsində həyata keçirilib və regionun mədəni həyatında yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.
Dərbənd şəhəri tarixən Cənubi Qafqaz və Xəzəryanı region arasında mədəni və ticarət əlaqələrinin mühüm qovşaqlarından biri olub. Şəhərdə Azərbaycan dilində fəaliyyət göstərən teatrın mövcudluğu yalnız mədəni irsin qorunması deyil, həm də regionun çoxmədəniyyətli sosial strukturunun davamlılığını təmin edən element kimi qəbul olunur. Tarixi baxımdan bu cür mədəni institutlar etnik və dil müxtəlifliyinin qorunmasında mühüm rol oynayıb. Bu kontekstdə teatrın yenidən fəaliyyətə başlaması yalnız mədəni hadisə deyil, həm də regional humanitar əlaqələrin möhkəmləndirilməsi baxımından diqqət çəkən addım hesab edilir.
Qlobal təcrübə göstərir ki, mədəniyyət infrastrukturu şəhərlərin sosial və iqtisadi inkişafına birbaşa təsir göstərir. UNESCO və digər beynəlxalq təşkilatların hesabatlarına görə, mədəniyyət sektorunun dünya iqtisadiyyatındakı payı 3 faizdən çoxdur və milyonlarla insan üçün məşğulluq yaradır. Teatr, muzey və digər mədəni institutların fəaliyyət göstərdiyi şəhərlərdə turizm axını, xidmət sektorunun aktivliyi və yerli iqtisadi dövriyyə daha yüksək olur. Bu baxımdan Dərbənd kimi qədim şəhərlərdə mədəni obyektlərin bərpası turizm potensialının genişlənməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.
Xəzəryanı region son illərdə turizm və mədəni irs layihələrinin inkişaf etdiyi ərazilərdən biri kimi diqqət çəkir. Tarixi abidələr, qədim şəhər mərkəzləri və mədəni tədbirlər regionun iqtisadi diversifikasiyasında mühüm rol oynayır. Mədəniyyət obyektlərinin modernləşdirilməsi isə bu prosesin əsas alətlərindən biridir. Müasir səhnə texnologiyaları, səsləndirmə sistemləri və tamaşa infrastrukturu teatrların yalnız yerli auditoriya üçün deyil, həm də beynəlxalq festival və tədbirlər üçün cəlbediciliyini artırır.
Dərbənd Azərbaycan teatrının yenilənməsi həm də mədəni diplomatiya kontekstində qiymətləndirilə bilər. Qlobal təcrübə göstərir ki, mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq ölkələr arasında humanitar əlaqələrin genişlənməsinə və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Xüsusilə çoxmillətli regionlarda mədəni layihələr sosial inteqrasiyanın və ictimai sabitliyin güclənməsinə də müsbət təsir göstərir. Bu baxımdan teatrın yenidən açılması yalnız sənət hadisəsi deyil, həm də regionun sosial və mədəni dinamizmini artıran faktor kimi qəbul olunur.
Beynəlxalq təcrübədə mədəniyyət infrastrukturu şəhər brendinqinin mühüm elementlərindən biri sayılır. London, Paris və İstanbul kimi şəhərlərdə teatr və incəsənət mərkəzləri turizm sektorunun inkişafında ciddi rol oynayır. Tarixi teatrların bərpası isə yalnız memarlıq irsinin qorunması deyil, həm də şəhərin mədəni identikliyinin gücləndirilməsi deməkdir. Dərbənd kimi qədim şəhərlərdə belə layihələr regionun tarixi simasını qorumaqla yanaşı, müasir mədəni həyatın inkişafına da imkan yaradır.
