Martın 11-də Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab Ilham Əliyev ilə Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti António Costa arasında keçirilən görüş və səsləndirilən bəyanatlar Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərinin strateji əhəmiyyətini bir daha ortaya qoydu. Bu dialoq yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, həm də regionda sabitlik, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi inteqrasiya və regional nəqliyyat-logistika layihələri baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışı göstərdi ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında dialoq artıq yeni səviyyəyə yüksəlib. Son bir il ərzində iki lider arasında bir neçə yüksək səviyyəli görüş, eləcə də Avropa Komissiyasının nümayəndələrinin mütəmadi səfərləri tərəflər arasında davamlı siyasi etimadın mövcud olduğunu təsdiqləyir. Bu dialoq yalnız rəsmi görüşlərin sayının artması ilə məhdudlaşmır. Əslində, bu, tərəflər arasında regional təhlükəsizlik məsələləri, enerji siyasəti, iqtisadi əməkdaşlıq və yaşıl transformasiya kimi geniş strateji gündəliyin mövcudluğunu göstərir.

Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər artıq klassik tərəfdaşlıq modelindən çıxaraq, uzunmüddətli və sistemli əməkdaşlıq mərhələsinə daxil olub. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Avropa ilə dialoqun fəallığı, eyni zamanda, Azərbaycanın regionda sabitliyi və inkişafı təmin etmək baxımından strateji rolunu möhkəmləndirir. Bu baxımdan Bakı–Brüssel dialoqu yalnız siyasi əməkdaşlıq deyil, həm də regionun gələcək inkişafı üçün etibarlı mexanizm hesab olunur. Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərində iqtisadi əlaqələr hər zaman xüsusi önəm daşıyıb. Cənab Prezident İlham Əliyevin açıqladığı statistik göstəricilər bu baxımdan önəmli mesaj verir: bu ilin yanvar ayında Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinin təxminən yarısı Avropa İttifaqı ilə bağlıdır. Bu isə Avropanın Azərbaycanın əsas iqtisadi tərəfdaşı olduğunu bir daha təsdiqləyir. İqtisadi əməkdaşlığın digər mühüm aspekti qarşılıqlı investisiyalardır. Azərbaycan həm öz şirkətləri ilə Avropada sərmayə yatırır, həm də Avropa şirkətləri ölkəmizdə layihələr həyata keçirir. Qarşılıqlı sərmayə qoyuluşu iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşdiyini göstərir. Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, yeni investisiya layihələri və əməkdaşlıq imkanları qarşılıqlı maraq əsasında reallaşdırılacaq və ticarət dövriyyəsi daha da artacaq.

Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərinin əsas sütunlarından biri enerji sahəsidir. Cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatında qeyd etdiyi kimi, enerji əməkdaşlığı uzun illərdir tərəfdaşlığın prioritet istiqamətlərindən biridir və bu gələcəkdə də belə qalacaq. 2022-ci ildə Avropa Komissiyası ilə imzalanmış enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıq sənədi Azərbaycan qazının Avropa bazarına çıxışını daha da genişləndirdi. Hazırda Avropa İttifaqının 10 üzv dövləti Azərbaycan qazından istifadə edir, ümumilikdə isə 16 ölkə Azərbaycan qazı ilə təmin olunur. Bu göstərici Azərbaycanın Avropa enerji təhlükəsizliyində artan rolunu nümayiş etdirir. Cənab Prezident İlham Əliyev həmçinin vurğuladı ki, yaxın illərdə yeni yataqların istismara verilməsi nəticəsində qaz hasilatı ən azı 10 milyard kubmetr artırılacaq. Bu, Avropanın enerji diversifikasiyasında Azərbaycanın strateji əhəmiyyətini daha da gücləndirir və regionun enerji təhlükəsizliyinə töhfəsini artırır. Dövlət başçısı çıxışında bərpaolunan enerji layihələrinə də geniş yer ayırdı. Azərbaycan günəş və külək enerjisi potensialına görə regionun ən perspektivli ölkələrindən biridir. Ölkədə planlaşdırılan 6–8 giqavat həcmində ixraca hazır yaşıl enerji istehsalı Avropanın enerji transformasiyasına Azərbaycanın fəal iştirakını təmin edəcək. Günəşli və küləkli günlərin çoxluğu, həmçinin dəniz və çay potensialı, Azərbaycanın yaşıl enerji istehsalında önəmli imkanlar yaratdığını göstərir. Bu isə təkcə iqtisadi deyil, həm də ekoloji və geosiyasi baxımdan tərəfdaşlığın dərinləşməsinə xidmət edir. Cənab Prezident İlham Əliyevin bəyanatında Orta Dəhlizin genişləndirilməsi və digər regional nəqliyyat layihələrinə də diqqət çəkildi. Bu layihələr Avropa ilə Asiya arasında ticarət əlaqələrinin möhkəmlənməsində vacib rol oynayır. Azərbaycanın bu dəhliz vasitəsilə tranzit imkanlarını artırması ölkəni regional və qlobal logistika xəritəsində mühüm mərkəzə çevirir. Enerji və yük daşımalarının bu marşrut üzərindən həyata keçirilməsi həm regionun iqtisadi potensialını artırır, həm də Azərbaycanın geosiyasi mövqeyini möhkəmləndirir. Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında Ermənistanla sülh prosesinə də xüsusi toxundu. Uzun illər davam edən münaqişədən sonra regionda formalaşan sülh şəraiti artıq konkret iqtisadi və tranzit layihələrinin reallaşdırılmasına şərait yaradır. Azərbaycanın Ermənistana enerji məhsullarını çatdırması və tranzit imkanlarını açması regionda əməkdaşlıq mühitini möhkəmləndirir. Bu addımlar təkcə sülhə sadiqliyi nümayiş etdirmir, həm də Azərbaycanı regionda etibarlı və strateji tərəfdaş kimi mövqeləndirir.
Bakıda keçirilən görüş və səsləndirilən bəyanatlar göstərir ki, Azərbaycan–Avropa İttifaqı əməkdaşlığı yalnız enerji və ticarət sahələrindən ibarət deyil. Siyasi dialoq, regional təhlükəsizlik, yaşıl enerji layihələri, nəqliyyat və logistika imkanları tərəfdaşlığın strateji xarakterini ortaya qoyur. Bu da o deməkdir ki, Azərbaycan regionda həm siyasi, həm iqtisadi, həm də enerji baxımından etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirir. Eyni zamanda, Avropa ilə əməkdaşlığın perspektivləri çoxşaxəli və uzunmüddətlidir. Qarşılıqlı maraq və strateji baxış tərəflər arasında əməkdaşlığın gələcəkdə daha da genişlənəcəyinə işarə edir.


Rüstəm Nağıyev,
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədri.