Müasir beynəlxalq münasibətlər arxitekturasında dövlətlərarası dialoq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq milli inkişaf strategiyalarının təməl sütunları qismində çıxış edir. Xüsusilə qlobal enerji təhlükəsizliyinin, iqtisadi dayanıqlılığın və regional sabitliyin ön plana çıxdığı hazırkı şəraitdə Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasındakı bağların dərinləşməsi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. 2026-cı il martın 11-də Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Antonio Koşta arasında baş tutan yüksək səviyyəli görüş bu strateji işbirliyinin keyfiyyətcə yeni müstəviyə qədəm qoyduğunun bariz göstəricisidir. Danışıqlar zamanı iqtisadiyyat, energetika və təhlükəsizlik sahələrindəki perspektivlər ətraflı təhlil olunmuş, birgə bəyanatda tərəfdaşlığın dinamik yüksəliş xətti ilə inkişaf etdiyi rəsmən təsbit edilmişdir.
Rəsmi Bakı ilə Brüssel arasındaki münasibətlər çoxşaxəli dialoq mexanizmləri üzərində bərqərar olub. Avropa Komissiyası rəsmilərinin regiona mütəmadi səfərləri əməkdaşlığın təkcə deklarativ xarakter daşımadığını, həm də praktiki və davamlı mahiyyətə malik olduğunu sübut edir. Bu diplomatik təmaslar mövcud siyasi-iqtisadi gündəliyi möhkəmləndirməklə bərabər, yeni əməkdaşlıq formatlarının konturlarını müəyyənləşdirməyə münbit şərait yaradır.
İqtisadi komponent tərəflər arasındakı münasibətlərin ən hərəkətverici qüvvələrindən biridir. 2026-cı ilin yanvar ayının statistikası təsdiqləyir ki, Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinin təxminən 50%-i məhz Avropa İttifaqı ölkələrinin payına düşür. Bu rəqəm Aİ-nin ölkəmiz üçün əsas ticarət tərəfdaşı statusunu qətiləşdirir. Qarşılıqlı investisiya axınının stimullaşdırılması və müştərək layihələrin icrası regionda yeni iqtisadi ekosistemin formalaşmasına və inkişaf perspektivlərinin genişlənməsinə xidmət edir.
Energetika sahəsindəki işbirliyi münasibətlərin onurğa sütununu təşkil edir. 2022-ci ildə imzalanmış Enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu bu əlaqələri yeni mərhələyə daşımışdır. Hazırda Azərbaycan qazı bir çox Avropa ölkəsinin enerji balansında həlledici rol oynayır ki, bu da qitənin enerji arxitekturasında rəsmi Bakının etibarlı tərəfdaş mövqeyini daha da gücləndirir.
Prezident İlham Əliyev bu xüsusda vurğulamışdır:
“Azərbaycan Avropanın etibarlı enerji tərəfdaşıdır və uzun illərdir ki, Avropa ölkələrinin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfə verir.”
Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində keçirilən illik toplantılar enerji siyasətinin koordinasiyası üçün mühüm platformadır. Yaxın gələcəkdə hasilat həcmlərinin artırılması və yeni infrastruktur imkanları vasitəsilə Avropa bazarlarına daha böyük həcmdə təbii qazın nəqli hədəflənir. Müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq, bərpaolunan enerji sahəsindəki potensialın reallaşdırılması xüsusi diqqət mərkəzindədir. Günəş, külək və hidrogen enerjisi üzrə planlaşdırılan layihələr Azərbaycanı həm də "yaşıl enerji" ixracatçısına çevirmək məqsədi daşıyır. Eyni zamanda, Antonio Koşta ilə müzakirələrdə "Orta Dəhliz" (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) layihəsinin strateji əhəmiyyəti qeyd olunmuşdur. Bu marşrut Avropa və Asiya arasında ən qısa və təhlükəsiz logistik qovşaq rolunu oynayır.
Regional sabitlik məsələsinə toxunan dövlət başçısı bildirmişdir:
“Sülh və sabitlik regionun inkişafı üçün əsas şərtdir. Biz əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimad əsasında regionda uzunmüddətli sülhün bərqərar olmasını istəyirik.”
Azərbaycan-Aİ münasibətləri qarşılıqlı maraqlara söykənən dərin strateji xarakter alıb. Antonio Koştanın Bakı səfəri bu tərəfdaşlığın gələcək onilliklər üçün yol xəritəsini müəyyən edən əhəmiyyətli siyasi hadisədir. Enerji, iqtisadiyyat və nəqliyyat sahələrindəki bu sıx inteqrasiya həm regionun, həm də Avropanın təhlükəsiz gələcəyi üçün mühüm zəmanətdir.
Rail Tağızadə
Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan şəhər təşkilatının sədr müavini
