Martın 19-da planetimizdə bu ilin yanvar ayının ortalarından bəri ən şiddətli və irimiqyaslı maqnit fırtınası baş verəcək. Müasir dövrdə texnoloji infrastrukturun və insan səhhətinin kosmik hava şəraitinə nə dərəcədə həssas olduğunu nəzərə alsaq, bu hadisə həm elmi, həm də tibbi cəhətdən böyük maraq və diqqət tələb edir.
AzEdu.az xəbər verir ki, bu qlobal xəbərdarlıq Rusiya Elmlər Akademiyasının Kosmik Tədqiqatlar İnstitutunun Günəş astronomiyası laboratoriyası və Günəş-Yer Fizikası İnstitutunun aparıcı astrofizikləri tərəfindən yayımlanıb.
Analitiklərin fikrincə, bu cür geomaqnit aktivlik son illərin ən nəzərəçarpan kosmik hadisələrindən biri kimi qeydə alınacaq.
"Hazırkı fırtına bir neçə mürəkkəb astrofiziki amilin sinxron şəkildə birləşməsinin birbaşa nəticəsidir. Bunlardan ən əsası və ən təhlükəlisi həftənin əvvəlində Günəş tacında baş verən ardıcıl kütləvi plazma atılmalarıdır. Prosesə əlavə olaraq, Günəşin birbaşa Yerə istiqamətlənmiş tərəfində əmələ gələn və kosmik küləklərin sürətini artıran koronar dəliklərin də həlledici təsir göstərməsi labüddür", - deyə mütəxəssislərin rəsmi açıqlamasında vurğulanır.
Tarixən də sübut olunub ki, belə mürəkkəb kombinasiyalar geomaqnit sahəsində ciddi dalğalanmalara səbəb olur.
Alimlərin apardığı riyazi və astrofiziki modelləşdirmələrə əsasən, geomaqnit pozuntularının tam dövrü təxminən altı gün, yəni gələn həftənin çərşənbə axşamına (24 mart) qədər davam edəcək. Ən intensiv və kritik zərbələrin ayın 19-dan 21-dək (məhz iki ən nəhəng plazma buludunun planetimizin maqnit sahəsi ilə toqquşacağı anlarda) baş verməsi gözlənilir. Daha sonra isə fırtınanın dinamikası səngiyəcək və 22-dən 24-dək koronar dəliklərin təsirindən qaynaqlanan daha zəif bir geomaqnit "quyruğu" müşahidə ediləcək. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 1859-cu ildə baş vermiş məşhur "Karrinqton hadisəsi" qədər dağıdıcı olmasa da, bu qasırğa qlobal miqyasda həssas rabitə sistemlərinə öz təsirini göstərə bilər.
Astrofiziklərin dəqiq proqnozlarına görə, maqnit həyəcanlanmalarının bəzi pik nöqtələrinin axşam və gecə saatlarına təsadüf etmə ehtimalı olduqca yüksəkdir. Bu cür yüksək intensivlik nadir bir təbiət hadisəsinə qütb parıltılarının adi sərhədlərini aşaraq nəzəri cəhətdən 50-55 dərəcə enliklərə qədər cənuba enməsinə imkan yaradacaq. Bu isə o deməkdir ki, adətən, yalnız şimal qütbünə yaxın ərazilərdə görünən bu füsunkar səmavi işıq şousunu daha geniş coğrafiyada izləmək mümkün olacaq. Təbiətin bu unikal mənzərəsini seyr etmək üçün ilk əlverişli fürsət məhz bu gecə yaranacaq.
