Böyrək daşları həyat keyfiyyətinə ciddi təsir edən və tez-tez gündəlik vərdişlərlə birbaşa əlaqəli bir sağlamlıq problemi kimi ön plana çıxır.
Medicina.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, daş əmələ gəlməsinin əsası sidikdə müəyyən mineralların konsentrasiyası və kristallaşmasındadır. Xüsusilə, kifayət qədər maye qəbul edilmədikdə kalsium, oksalat və sidik turşusu kimi maddələr birləşərək zamanla daşlara çevrilə bilər.
Ən çox yayılmış daş növü bütün halların əksəriyyətini təşkil edən kalsium oksalat daşlarıdır. Gündəlik kifayət qədər su qəbul etməmək ən vacib risk faktorlarından biridir. Bundan əlavə, həddindən artıq duz istehlakı, həddindən artıq heyvan zülalının qəbulu, oturaq həyat tərzi və ailədə böyrək daşlarının olması riski artırır.
Bəzi hallarda böyrək daşları simptomlara səbəb olmadan uzun müddət böyrəkdə qala bilər. Lakin, daş hərəkət etməyə başlayanda və ya sidik yollarını bağladıqda şiddətli ağrı yaranar. Ağrı adətən qabırğaların altında başlayır və belin aşağı hissəsinə, yanlara və qasığa yayıla bilər.
Sidikdə qan, yanma hissi, tez-tez sidiyə getmə, ürəkbulanma və qusma kimi simptomlar da daşların mövcudluğunu göstərə bilər. Qızdırma, üşütmə və pis qoxulu sidik infeksiyanı göstərə bilər və dərhal müdaxilə tələb edir.
Uşaqlarda simptomlar fərqlidir. Körpələrdə narahatlıq və ağlama, kiçik uşaqlarda isə qarın ağrısı və sidikdə qan ola bilər.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, böyrək daşlarının əmələ gəlməsinin qarşısını almağın ən təsirli yolu bol su içməkdir. Gündə ən azı 2-2,5 litr su içmək sidiyi durulaşdırır, kristalların əmələ gəlməsinin və yığılmasının qarşısını alır. Sitrat tərkibli içkilər, xüsusən də limon suyu, kalsium oksalat kristallarının əmələ gəlməsini basaraq təbii qoruma təmin edir.
Pəhriz vərdişlərindəki dəyişikliklər də böyrək daşlarının riskini azaltmaqda mühüm rol oynayır. Duz qəbulunu azaltmaq, həddindən artıq heyvan zülalından çəkinmək və oksalatla zəngin qidaları (məsələn, ispanaq, pazıl və şokolad)az istehlak etmək vacibdir. Kalsiumla zəngin qidaları tamamilə aradan qaldırmaq əvəzinə, onları düzgün miqdarda qəbul etmək də vacibdir, çünki kifayət qədər kalsium qəbulu bağırsaqlarda oksalata bağlanır və onun böyrəklərə çatmasının qarşısını alır.
Oturaq həyat tərzi də böyrək daşlarının riskini artıran amillərdən biridir. Mütəmadi məşq bədənin maddələr mübadiləsini tənzimləyir və daş əmələ gəlməsi riskini azaldır.
Aygün
Medicina.az
