Fiziki məşqləri hansı məqsədlə etdiyinizdən asılı olmayaraq - istər yaxşı görünüş, istərsə də zövq üçün - onlar hər halda ürək üçün faydalıdır, o cümlədən arterial təzyiqin aşağı salınmasına kömək edir...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə EatingWell yazıb.
Kardioloq, tibb elmləri doktoru Filip Perrinesin sözlərinə görə, müntəzəm aerob məşqlər arterial təzyiqin idarə olunması üçün ən effektiv qeyri-dərman strategiyalarından biridir. Onun izahına görə, fiziki aktivlik ürək əzələsini gücləndirir, damarların funksiyasını yaxşılaşdırır, orqanizmin stressə reaksiyasını azaldır və metabolik sağlamlığı dəstəkləyir.
Daha çox hərəkət etməyin müxtəlif yolları arasında yerimə ən rahat və əlçatan variantlardan biridir. Bunun üçün sizə yalnız ayaqqabı lazımdır. Bəs gündəlik gəzinti və ya əsas məşq kimi yerimə həqiqətən arterial təzyiqə ciddi təsir edirmi? Bu suala cavab tapmaq üçün nəşr həkimlər və dietoloqlarla danışıb.
1. Yerimə arterial təzyiqi azaldır
2021-ci ildə Cochrane platformasında dərc olunan araşdırma göstərib ki, həftədə 3–5 dəfə, ən azı 20 dəqiqə orta intensivlikdə yerimə sistolik (yuxarı) və diastolik (aşağı) təzyiqi, həmçinin ürək döyüntüsünü azalda bilər.
National Library of Medicine-də yayımlanan başqa bir tədqiqat da sübut edir ki, sürətli yerimə həm yüksək təzyiqi olan, həm də olmayan insanlarda qan təzyiqini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salır.
Kardioloq, tibb elmləri doktoru Coys Oen-Syaonun sözlərinə görə, müntəzəm fiziki məşqlər arterial təzyiqi 5–10 mm civə sütunu qədər azalda bilər. Bu, ürəyin daha güclü işləməsi və qanı daha effektiv pompalaması ilə bağlıdır ki, nəticədə damarlar üzərində təzyiq azalır.
Qeydiyyatdan keçmiş diyetoloq Mişel Kardel əlavə edib ki, sistolik təzyiqin cəmi 5 mm civə sütunu azalması belə infarkt və insult kimi ciddi ürək-damar hadisələrinin riskini təxminən 10% azaldır.
2. Yerimə damarların vəziyyətini yaxşılaşdırır
Yerimə qan damarlarının sağlamlığını da yaxşılaşdırır.
"Kəskin damarlar ürəyin daha çox işləməsinə səbəb olur və bu da təzyiqi artırır. Yerimə isə damarları daha elastik edir və təzyiqin təbii şəkildə aşağı qalmasına kömək edir", deyə Kardel bildirib.
Perrines izah edib ki, yerimə azot oksidinin istehsalını artırır — bu molekul damarların boşalmasına kömək edir. Nəticədə damar müqaviməti azalır, istirahət halında təzyiq düşür və qan dövranı yaxşılaşır.
3. Yerimə sağlam çəkini dəstəkləyir
Yerimə artıq çəkinin azaldılmasına və sağlam bədən çəkisinin qorunmasına kömək edir. Çəki itkisi isə öz növbəsində arterial təzyiqi aşağı sala bilər.
2025-ci ildə Ahajournals-da dərc olunan araşdırmaya görə, bədən çəkisinin 5–10%-nin itirilməsi təzyiqin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına gətirib çıxarır. Məsələn, 90,5 kq çəkisi olan bir insan üçün 4,5–9 kq arıqlamaq kifayət edir.
Artıq çəki ürəyə əlavə yük yaradır və onu daha intensiv işləməyə məcbur edir. Çəki azaldıqda bu yük də azalır.
4. Yerimə stressi azaldır
Sürətli yerimə "xoşbəxtlik hormonları" olan endorfinlərin ifrazını artırır və stressi azaldır.
Perrinesin sözlərinə görə, yerimə kortizol səviyyəsini və simpatik sinir sisteminin aktivliyini aşağı salır. Həm kəskin, həm də xroniki stress arterial təzyiqi yüksəldə bilər, sadə bir gəzinti isə bunun qarşısını almağa kömək edir.
5. Digər risk faktorlarını da azaldır
"Yüksək təzyiq adətən tək başına olmur. Yerimə eyni zamanda çəki, stress, xolesterin və qan şəkəri kimi bir çox risk faktorlarını yaxşılaşdırır", deyə Kardel qeyd edib.
O əlavə edib ki, gündəlik addımların sayının artması ürək xəstəliklərindən erkən ölüm riskini azaldır.
Gündə neçə addım atmaq lazımdır?
Arterial təzyiqi azaltmaq üçün həm addım sayı, həm də yerimə sürəti vacibdir.
Fiziki aktivlik üzrə mütəxəssis Melisa Hattonun sözlərinə görə, orta statistik böyüklər üçün həftədə 150 dəqiqə orta intensivlikdə fiziki fəaliyyət tövsiyə olunur. Effekt əldə etmək üçün yerimə sürəti saatda ən azı 5 km olmalıdır.
Araşdırmalara görə, gündə 10 000 addım ideal hədəf sayılsa da, hətta əlavə 500–1000 addım belə faydalıdır. Təxminən 7000 addım isə sağlamlıqda nəzərəçarpacaq yaxşılaşma yaradır.
Poliqon.info
