EN

Yaşlıların rəqəmsal izolyasiyası və mobil xidmətlərə çıxış problemləri - ARAŞDIRMA

Rəqəmsal transformasiya cəmiyyətin bütün sahələrində sürətlə irəliləyir, lakin yaşlı nəsil bu prosesin bir çox imkanlarından tam istifadə edə bilmir. Xüsusilə bank və dövlət xidmətlərinin mobil və onlayn platformalara inteqrasiyası onların gündəlik həyatında ciddi çətinliklər yaradır. Statistik məlumatlar göstərir ki, yaşlı əhali arasında smartfon və internet istifadəsi gənclərlə müqayisədə xeyli aşağıdır və bu fərq xidmətlərə çıxış imkanlarını məhdudlaşdırır. Mobil bank tətbiqləri, onlayn ödəmə sistemləri və dövlətin e-xidmət platformaları yaşlı istifadəçilər üçün mürəkkəb interfeys və texniki bilik tələb edir, nəticədə onlar bu xidmətlərdən səmərəli şəkildə yararlana bilmir.

Rəqəmsal izolyasiyanın iqtisadi və sosial təsirləri də diqqətəlayiqdir. Bank xidmətlərinə çıxışın məhdudluğu pensiya, sosial ödənişlər və digər maliyyə əməliyyatlarının gecikməsinə səbəb olur, bu da yaşlı əhalinin gündəlik maliyyə idarəsini çətinləşdirir. Eyni zamanda, onlayn dövlət xidmətlərinə çıxışın məhdudluğu sosial müdafiə sistemlərindən vaxtında faydalanmaq imkanlarını azaldır, bürokratik müraciətlərin sayını artırır və əlavə vaxt itkisinə gətirib çıxarır. Qlobal təcrübədə bu problem müxtəlif ölkələrdə yaşlılar üçün xüsusi təlim və dəstək proqramları ilə aradan qaldırılmağa çalışılır. Məsələn, bəzi Avropa ölkələrində banklar və dövlət qurumları yaşlı istifadəçilər üçün sadələşdirilmiş interfeys və kənar dəstək xətti təqdim edir.

Azərbaycan kontekstində də yaşlıların rəqəmsal bacarıqlarının artırılması, onların onlayn xidmətlərə çıxışının asanlaşdırılması üçün hədəfli proqramların hazırlanması önəmlidir. Təlim kursları, sadələşdirilmiş mobil tətbiqlər və çağrı mərkəzləri bu qrupa xüsusi dəstək verə bilər. Eyni zamanda, fiziki xidmət məntəqələrinin saxlanılması da rəqəmsal keçid prosesində kritik əhəmiyyət daşıyır, çünki bu, texnologiyadan istifadə edə bilməyən vətəndaşların xidmətlərdən kənarda qalmamasını təmin edir.

Beləliklə, yaşlıların rəqəmsal izolyasiyası yalnız texniki yox, həm də sosial-iqtisadi məsələdir. Onların onlayn xidmətlərə çıxış imkanlarının artırılması, həm gündəlik maliyyə idarəsi, həm də sosial müdafiə sistemlərindən səmərəli yararlanma baxımından önəmlidir. Bu proses yalnız texnologiya inkişafı ilə deyil, məqsədyönlü sosial və təhsil tədbirləri ilə balanslı şəkildə həll edilə bilər.

Chosen
14
aznews.az

1Sources