Dünyadakı ölkələrin yarısı 2020–2024-cü illər ərzində müdafiə xərclərini artırıb. Bu barədə Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) tərəfindən Vaşinqtonda təqdim olunan qlobal iqtisadi inkişaf perspektivlərinə dair hesabatın analitik bölməsində qeyd olunur.
Ekspertlər bildirirlər ki, 2010-cu illərin ortalarından etibarən dünyada münaqişələrin sayı əhəmiyyətli dərəcədə artıb və “İkinci Dünya Müharibəsindən bəri müşahidə olunmayan səviyyəyə” çatıb. “Bu dəyişiklik ölkələri müdafiə xərcləri üzrə prioritetlərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edib. Nəticədə 2020–2024-cü illər arasında dünya ölkələrinin 50%-i müdafiə büdcəsini artırıb və 2024-cü ilə olan vəziyyətə görə təxminən 40% ölkə müdafiəyə ÜDM-in 2%-dən çoxunu ayırıb (2018-ci ildə bu göstərici 27% idi)”, — deyə hesabatda vurğulanır.
Sənəddə qeyd olunur ki, dünyanın 100 ən böyük silah istehsalçısının satışları son iki onillikdə iki dəfə artıb.
Hesabata əsasən, bu göstəricilərin artmaqda davam edəcəyi gözlənilir, çünki NATO üzv ölkələri 2025-ci ilin iyununda müdafiə və təhlükəsizlik xərclərini 2035-ci ilə qədər ÜDM-in 5%-nə çatdırmağı öhdələrinə götürüblər.
Ekspertlərin fikrincə, müdafiə xərclərinin faktiki və proqnozlaşdırılan artımı mühüm makroiqtisadi kompromislərlə müşayiət olunur, xüsusilə də dövlət borcunun artdığı və büdcə xərclərinə təzyiqin gücləndiyi şəraitdə.
BVF mütəxəssisləri qeyd edirlər ki, müdafiə xərclərinin artması “orta müddətli perspektivdə kapital yığımı və məhsuldarlığın artması hesabına iqtisadi yüksəlişi dəstəkləyə bilər”. Digər tərəfdən isə bu, büdcə dayanıqlığını zəiflədə bilər: “orta hesabla müdafiə xərclərinin artımından sonra üç il ərzində büdcə kəsiri ÜDM-in təxminən 2,6 faiz bəndi, dövlət borcu isə ÜDM-ə nisbətdə təxminən 7 faiz bəndi artır”.
