“ABŞ Prezidenti Donald Tramp İslam Respublikasına qarşı təhdidlərini artırıb razılaşma üçün "yalvardığını" iddia etsə də, əslində Ağ Ev özü İranla müvəqqəti atəşkəs ideyasını irəli sürüb”.
“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bunu “Financial Times” qəzeti danışıqlarla tanış olan mənbələrə istinadən yazıb.
Mənbələrin bildirdiyinə görə, həftələrdir Tramp administrasiyası İslamabada təzyiq göstərərək iranlıları Hörmüz boğazını yenidən açacaq hərbi əməliyyatların dayandırılmasına razı salıb:
“Müsəlmanların əksəriyyətini təşkil edən qonşu və vasitəçi kimi Pakistan Tehranı atəşkəsə ehtiyac olduğuna inandırmaqda əsas rol oynayıb.
Pakistanın hərbi lideri Asim Munirin rəhbərlik etdiyi pərdəarxası səylər, Trampın İranın şərtlərinə əməl etmədiyi təqdirdə İranın "bütün sivilizasiyasını" məhv edəcəyi ilə hədələməsindən bir neçə saat sonra iki həftəlik atəşkəs elan edilməsi ilə nəticələnib”.
Beş nəfərin sözlərinə görə, neft qiymətlərinin kəskin artmasından narahat olan və İranın dözümlülüyündən təəccüblənən Tramp ən azı 21 martda İran elektrik stansiyalarını məhv etmək barədə ilk təhdidindən bəri atəşkəs istəyib.
“Trampın verdiyi son tarix bitməmişdən əvvəl Munir, Tramp, vitse-prezident Vens və xüsusi elçi Stiv Vitkoff da daxil olmaqla, ABŞ-nin yüksək vəzifəli rəsmiləri ilə təması başlayıb.
ABŞ və Pakistan inanırdılar ki, İran ABŞ-nin dəstəklədiyi təklifi münaqişə boyunca neytrallığını vurğulayan qonşu müsəlman əksəriyyəti olan dövlətdən gələrsə, qəbul etmək ehtimalı daha yüksəkdir.
Baş nazir Şehbaz Şərif Munirin İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə söhbətindən sonra sosial mediada iki həftəlik atəşkəs təklifini elan etdi. Tramp boğazı açmaq üçün ilk ultimatumunu verdikdən qısa müddət sonra Munir və digər yüksək vəzifəli Pakistan rəsmiləri İranın siyasi və hərbi xadimləri ilə Ağ Ev arasında mesajlar ötürməyə başladılar.
Onlar İslamabadı sülh sammiti üçün yer kimi təklif etdilər, ABŞ tərəfindən hazırlanmış 15 bəndlik təklifi, ardınca İranın 5 və 10 bəndlik əks təkliflərini paylaşdıla. 45 gündən iki həftəyə qədər davam edəcək atəşkəs üçün variantları açıqladılar.
İki tərəfin tələbləri ilə bağlı hələ də fikir ayrılığı qalsa da, İran sonda uran ehtiyatlarına məhdudiyyətləri qəbul etməyə daha çox hazır oldu”,-deyə iki regional diplomat bildirib.
İki Pakistan rəsmisinin sözlərinə görə, Pakistanın İranın 10 maddəlik təklifinin komponentləri, xüsusən də İranın boğaza nəzarəti və rüsum almaq hüququ ilə bağlı müddəa ilə bağlı şübhələri var.
Vəziyyətlə tanış olan bir şəxs Çinin ötən həftə Pakistanla beş maddəlik plan elan etməklə vəziyyəti həll etməyə kömək etdiyini və bunun İrana boğazı açmaq üçün təzyiq göstərdiyini deyib:
“Lakin Pekinin çərşənbə axşamı son dəqiqə razılaşmasını qəbul etmək üçün Tehrana təzyiq göstərdiyinə dair heç bir ictimai dəlil yoxdur”.
AFP-nin Çinin Tehrana atəşkəsə nail olmaq üçün təzyiq göstərib-göstərmədiyi barədə sualına Tramp "Eşitdiyimə görə, ediblər" cavabını verib. Lakin ABŞ lideri heç bir detalı açıqlamayıb.
