ABŞ-ın Hörmüz boğazını bloklaması Çinlə gərginliyi azaltmaq strategiyasında problemlər yarada bilər. ABŞ-ın bazar ertəsi günü Hörmüz boğazında tətbiq etməyə başladığı blokada, müharibədən əvvəlki dövrdə İran neftinin 80 faizindən çoxunu alan Çinlə münasibətlərdə gərginliyə səbəb ola bilər.
Hafta.az yazır ki, Donald Tramp apreldə Çinə planlaşdırılan səfərini İran müharibəsi səbəbindən may ayına təxirə salmışdı. “New York Times”a danışan mənbələr iddia edirlər ki, Hörmüz boğazındakı blokada davam etsə belə, Tramp Çin lideri Si Cinpinlə Pekində görüşünü bir daha təxirə salmayacaq.
Digər tərəfdən, Çin Xarici İşlər Nazirliyi bazar ertəsi günü Ağ Evin blokada tətbiq etmək qərarının "məsuliyyətsiz və təhlükəli" olduğunu bildirib.
Si Cinpin Pekin və Madridin "dünyanın cəngəllik qanununa qayıtmasının qarşısını almaq üçün birlikdə çalışacaqlarını" bildirib.
ABŞ-ın blokadası və sanksiyalarına baxmayaraq, Çinə məxsus "Rich Starry" gəmisinin boğazdan keçməsi də diqqət çəkib.
NYT-nin məlumatına görə, Tramp Si administrasiyasına qarşı yumşaq mövqe tutmağa çalışsa da, İran münaqişəsi onun Pekinlə münasibətlərini çətinləşdirir.
Co Bayden administrasiyası dövründə ABŞ Dövlət Katibinin köməkçi müavini olmuş Kurt Kempbell deyir:
"Prezident Tramp iki əsas məqsədinin birbaşa ziddiyyət təşkil etdiyi bir vəziyyət yaradıb. Biri Çindən gələnlər də daxil olmaqla, Hörmüz boğazından keçən bütün yük gəmilərini izləmək və nəzarətdə saxlamaqdır. Digəri isə Pekinə səfərinin həddindən artıq müsbət olmasını arzulayır".
Təhlilə görə, təxminən bir ay sonra keçirilməsi planlaşdırılan görüşdə ABŞ-ın yanvarda Venesuelaya basqını, Nikolas Maduronun oğurlanması və Hörmüz boğazına tətbiq edilən blokada kimi vacib məsələlərin necə müzakirə ediləcəyi hələ də məlum deyil.
Bundan əlavə, iki lider arasındakı görüşdə Tayvan məsələsi, Çinin nüvə silahları arsenalı və Pekinin Cənubi Çin dənizindəki hərbi fəaliyyəti kimi mövzuların müzakirə olunacağı ehtimal olunur.
Corctaun Universitetindən Raş Doşi də deyir ki, "İrandakı vəziyyət ABŞ və Çin arasında gərginliyin azaldılması üçün mühiti poza bilər".
Digər tərəfdən, çərşənbə axşamı dərc edilən Pew Araşdırma Mərkəzinin sorğusunun nəticələrinə görə, 2023-cü il etibarilə amerikalıların yalnız 14 faizi Çinə müsbət baxışa malik idi.
Lakin son araşdırmada bu nisbət 27 faizə yüksəlib. Qeyd olunur ki, Çinə münasibət, xüsusən də Demokratlar və gənclər arasında dəyişib.
Amerikalıların 17 faizi Si Cinpinin qlobal məsələlərlə bağlı düzgün addımlar atacağına inandıqlarını söyləyir. Bu nisbət də 2023-cü illə müqayisədə ikiqat artıb.
Digər tərəfdən, Trampın Çinlə bağlı düzgün siyasət qərarları verəcəyinə ictimai inamı azalır. Trampın təsdiq reytinqi ötən illə müqayisədə 6 bal azalaraq 39 faizə düşüb.
