"WUF13 Bakıda qlobal şəhərsalma gündəliyini formalaşdıracaq" -
2026-cı ilin 17-22 may tarixlərində Bakı daha bir qlobal platformaya ev sahibliyi edəcək. Paytaxtda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) şəhərsalma, dayanıqlı inkişaf və gələcəyin şəhərləri ilə bağlı beynəlxalq müzakirələrin əsas ünvanlarından birinə çevriləcək.“Hər kəs üçün yaşayış yerləri: təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlər və yaşayış məskənləri” mövzusuna həsr olunan forum Azərbaycan hökuməti və BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) birgə təşkilatçılığı ilə baş tutacaq. Tədbir Bakını bir neçə gün ərzində qlobal urbanizasiya gündəliyinin mərkəzinə gətirməklə yanaşı, ölkənin beynəlxalq tədbirlər xəritəsində mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək. WUF13 Azərbaycan Əməliyyat Şirkətinin Media Əlaqələri üzrə meneceri Eldar Rəsulov forumun əhəmiyyəti, gözləntilər və Azərbaycanın bu platformadakı rolu ilə bağlı Metbuat.az-ın suallarını cavablandırıb.
Həmin müsahibəni təqdim edirik:- Bakıda keçiriləcək WUF13 - Ümumdünya Şəhərsalma Forumu şəhərsalma və mənzil siyasətlərinin qlobal səviyyədə müzakirəsinə və qərar qəbuletmə prosesinə necə təsir göstərə bilər?Bakıda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumu şəhərsalma və mənzil siyasətlərinin qlobal səviyyədə müzakirəsi baxımından mühüm platforma rolunu oynayacaq. İlk dəfə olaraq mənzil təminatı, təhlükəsiz yaşayış mühiti, dayanıqlı urbanizasiya və müasir şəhər planlaması məsələləri bu qədər geniş şəkildə ən yüksək siyasi səviyyədə müzakirəyə çıxarılacaq. Bu isə şəhərsalma və mənzil siyasətlərinin beynəlxalq gündəlikdə daha prioritet mövqe qazanmasına, dövlətlərin bu sahəyə diqqətinin artmasına və mövcud çağırışlara qarşı daha çevik yanaşmaların formalaşmasına şərait yaradacaq. Forum eyni zamanda müxtəlif ölkələrin hökumət nümayəndələrini, beynəlxalq təşkilatları, urbanizasiya üzrə mütəxəssisləri, akademik dairələri və özəl sektor təmsilçilərini bir araya gətirərək geniş təcrübə mübadiləsi üçün imkan yaradacaq. Müxtəlif şəhərlərdə tətbiq olunan uğurlu modellər, innovativ həllər və dayanıqlı inkişaf təcrübələri paylaşılacaq, yeni əməkdaşlıq formatları və tərəfdaşlıqlar qurulacaq. Bununla yanaşı, sürətli urbanizasiya, mənzil çatışmazlığı, sosial bərabərsizlik, infrastruktur təzyiqləri və iqlim dəyişikliklərinin şəhərlərə təsiri kimi qlobal problemlər üzrə ortaq həll yollarının hazırlanması üçün forum mühüm dialoq məkanı olacaq. Nəticə etibarilə, qərar qəbuletmə prosesində daha sistemli, koordinasiyalı və uzunmüddətli siyasətlərin formalaşmasına ciddi töhfə verəcək. Bakı forumu bu baxımdan yalnız ev sahibi şəhər kimi deyil, həm də qlobal şəhərsalma gündəliyinin formalaşdığı mərkəzlərdən biri kimi çıxış edəcək.
- Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr forum çərçivəsində hansı mesajları verəcək?Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən yenidənqurma və şəhərsalma layihələri forum çərçivəsində Azərbaycanın müasir inkişaf yanaşmasını və dayanıqlı məskunlaşma modelini nümayiş etdirəcək. Bu layihələr post-münaqişə dövründə yalnız fiziki bərpa prosesinin deyil, eyni zamanda uzunmüddətli və strateji planlaşdırmanın uğurlu nümunəsi kimi təqdim olunacaq. Əsas mesaj ondan ibarətdir ki, yenidənqurma prosesi təkcə infrastrukturun qurulması ilə məhdudlaşmır — burada insan mərkəzli planlaşdırma əsas prioritet kimi qəbul edilir. Yaşayış məntəqələrinin müasir standartlara uyğun qurulması, vətəndaşların rahatlığı, sosial xidmətlərə əlçatanlıq və yüksək həyat keyfiyyəti diqqət mərkəzində saxlanılır. Bununla yanaşı, layihələr iqlimə davamlılıq, resurs səmərəliliyi, yaşıl enerji həlləri və ekoloji balans prinsiplərinə əsaslanır. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycan azad edilmiş ərazilərdə gələcəyin şəhər və kənd modellərini formalaşdırır. İnklüzivlik prinsipi də mühüm yer tutur və müxtəlif sosial qrupların ehtiyaclarını nəzərə alan yaşayış mühitinin yaradılması hədəflənir. Forum iştirakçıları üçün bu layihələr şəhərsalma sahəsində innovativ həllərin, müasir idarəetmə modelinin və dayanıqlı inkişaf strategiyasının real nümunəsi olacaq. Nəticə etibarilə, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur layihələri Azərbaycanın yalnız yenidənqurma aparan ölkə deyil, həm də yeni urbanizasiya yanaşmalarını tətbiq edən dövlət kimi təqdimatına xidmət edəcək.
- WUF13 çərçivəsində tətbiq olunan yeni davamlılıq standartları və beynəlxalq təcrübə Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasına necə töhfə verəcək?WUF13 çərçivəsində tətbiq olunan yeni davamlılıq standartları və formalaşmış beynəlxalq təcrübə Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasına çoxşaxəli şəkildə töhfə verəcək. İlk növbədə, tədbir üçün hazırlanmış AZS ISO 20121:2026 “Tədbir davamlılığının idarəetmə sistemləri” dövlət standartı ölkədə ilk dəfə olaraq beynəlxalq tədbir idarəçiliyi sahəsində qlobal tələblərin milli standartlaşdırma sisteminə inteqrasiyasını təmin edir. Bu isə gələcəkdə keçiriləcək iri miqyaslı tədbirlərin daha sistemli, şəffaf və səmərəli şəkildə təşkili üçün institusional baza yaradır. Sözügedən standartın əsas məqsədi davamlılıq prinsiplərini tədbir idarəçiliyinin bütün mərhələlərinə inteqrasiya etməkdir. Buraya iqlimə təsirin azaldılması, resurslardan səmərəli istifadə, tullantıların idarə olunması, əlçatanlıq imkanlarının genişləndirilməsi və uzunmüddətli sosial faydanın yaradılması daxildir. Bu yanaşma yalnız bir forum çərçivəsində deyil, gələcəkdə dövlət qurumları, özəl sektor, tədbir təşkilatçıları və təchizatçılar üçün vahid fəaliyyət modeli rolunu oynaya bilər. Digər mühüm məqam Azərbaycanın son illərdə topladığı beynəlxalq tədbir təcrübəsidir. Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi, Avropa Oyunları, Formula 1 yarışları, İslam Həmrəyliyi Oyunları, COP29 və indi WUF13 kimi tədbirlər ölkədə peşəkar idarəetmə mədəniyyətinin, strateji planlaşdırma bacarıqlarının və dayanıqlılıq yanaşmasının mərhələli şəkildə formalaşmasına xidmət edib. Bu təcrübə artıq Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi sahəsində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini gücləndirib. Eyni zamanda, bu addımlar ölkənin uzunmüddətli inkişaf prioritetləri ilə tam uzlaşır. Xüsusilə “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafın milli prioritetləri” sənədində müəyyən edilən “təmiz ətraf mühit və yaşıl artım ölkəsi” istiqaməti WUF13 çərçivəsində tətbiq olunan yanaşmalarla birbaşa səsləşir. Nəticə etibarilə, WUF13 yalnız beynəlxalq tədbir deyil, həm də Azərbaycanda yaşıl iqtisadiyyatın, müasir idarəetmənin, davamlı infrastrukturun və məsuliyyətli təşkilatçılıq modelinin inkişafına xidmət edən strateji mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər.Gülbəniz Hüseynli / Metbuat.azMəqalə Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) maliyyə dəstəyi ilə “Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi” mövzusu üzrə dərc olunub.
- Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr forum çərçivəsində hansı mesajları verəcək?Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən yenidənqurma və şəhərsalma layihələri forum çərçivəsində Azərbaycanın müasir inkişaf yanaşmasını və dayanıqlı məskunlaşma modelini nümayiş etdirəcək. Bu layihələr post-münaqişə dövründə yalnız fiziki bərpa prosesinin deyil, eyni zamanda uzunmüddətli və strateji planlaşdırmanın uğurlu nümunəsi kimi təqdim olunacaq. Əsas mesaj ondan ibarətdir ki, yenidənqurma prosesi təkcə infrastrukturun qurulması ilə məhdudlaşmır — burada insan mərkəzli planlaşdırma əsas prioritet kimi qəbul edilir. Yaşayış məntəqələrinin müasir standartlara uyğun qurulması, vətəndaşların rahatlığı, sosial xidmətlərə əlçatanlıq və yüksək həyat keyfiyyəti diqqət mərkəzində saxlanılır. Bununla yanaşı, layihələr iqlimə davamlılıq, resurs səmərəliliyi, yaşıl enerji həlləri və ekoloji balans prinsiplərinə əsaslanır. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycan azad edilmiş ərazilərdə gələcəyin şəhər və kənd modellərini formalaşdırır. İnklüzivlik prinsipi də mühüm yer tutur və müxtəlif sosial qrupların ehtiyaclarını nəzərə alan yaşayış mühitinin yaradılması hədəflənir. Forum iştirakçıları üçün bu layihələr şəhərsalma sahəsində innovativ həllərin, müasir idarəetmə modelinin və dayanıqlı inkişaf strategiyasının real nümunəsi olacaq. Nəticə etibarilə, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur layihələri Azərbaycanın yalnız yenidənqurma aparan ölkə deyil, həm də yeni urbanizasiya yanaşmalarını tətbiq edən dövlət kimi təqdimatına xidmət edəcək.
- WUF13 çərçivəsində tətbiq olunan yeni davamlılıq standartları və beynəlxalq təcrübə Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasına necə töhfə verəcək?WUF13 çərçivəsində tətbiq olunan yeni davamlılıq standartları və formalaşmış beynəlxalq təcrübə Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasına çoxşaxəli şəkildə töhfə verəcək. İlk növbədə, tədbir üçün hazırlanmış AZS ISO 20121:2026 “Tədbir davamlılığının idarəetmə sistemləri” dövlət standartı ölkədə ilk dəfə olaraq beynəlxalq tədbir idarəçiliyi sahəsində qlobal tələblərin milli standartlaşdırma sisteminə inteqrasiyasını təmin edir. Bu isə gələcəkdə keçiriləcək iri miqyaslı tədbirlərin daha sistemli, şəffaf və səmərəli şəkildə təşkili üçün institusional baza yaradır. Sözügedən standartın əsas məqsədi davamlılıq prinsiplərini tədbir idarəçiliyinin bütün mərhələlərinə inteqrasiya etməkdir. Buraya iqlimə təsirin azaldılması, resurslardan səmərəli istifadə, tullantıların idarə olunması, əlçatanlıq imkanlarının genişləndirilməsi və uzunmüddətli sosial faydanın yaradılması daxildir. Bu yanaşma yalnız bir forum çərçivəsində deyil, gələcəkdə dövlət qurumları, özəl sektor, tədbir təşkilatçıları və təchizatçılar üçün vahid fəaliyyət modeli rolunu oynaya bilər. Digər mühüm məqam Azərbaycanın son illərdə topladığı beynəlxalq tədbir təcrübəsidir. Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi, Avropa Oyunları, Formula 1 yarışları, İslam Həmrəyliyi Oyunları, COP29 və indi WUF13 kimi tədbirlər ölkədə peşəkar idarəetmə mədəniyyətinin, strateji planlaşdırma bacarıqlarının və dayanıqlılıq yanaşmasının mərhələli şəkildə formalaşmasına xidmət edib. Bu təcrübə artıq Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi sahəsində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini gücləndirib. Eyni zamanda, bu addımlar ölkənin uzunmüddətli inkişaf prioritetləri ilə tam uzlaşır. Xüsusilə “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafın milli prioritetləri” sənədində müəyyən edilən “təmiz ətraf mühit və yaşıl artım ölkəsi” istiqaməti WUF13 çərçivəsində tətbiq olunan yanaşmalarla birbaşa səsləşir. Nəticə etibarilə, WUF13 yalnız beynəlxalq tədbir deyil, həm də Azərbaycanda yaşıl iqtisadiyyatın, müasir idarəetmənin, davamlı infrastrukturun və məsuliyyətli təşkilatçılıq modelinin inkişafına xidmət edən strateji mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər.Gülbəniz Hüseynli / Metbuat.azMəqalə Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) maliyyə dəstəyi ilə “Azərbaycan Respublikasının dünya birliyinə inteqrasiyası, region ölkələri və digər dövlətlərlə, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi” mövzusu üzrə dərc olunub.