ABŞ, İsrail və İran arasında artan gərginlik dünyanın ən vacib enerji təchizatı dəhlizlərindən biri olan Hörmüz boğazında gəmiçilik trafikinə birbaşa təsir göstərib. Qlobal neft və təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə birini təmin edən boğazdan gəmiçiliklə bağlı məhdudiyyətlər enerji təchizatında fasilələrə və kəskin qiymət artımlarına səbəb olub.
Hafta.az yazır ki, “ABC News” tərəfindən dərc edilən hesabata görə, böhranın nəticələri müxtəlif ölkələrdə sürətlə hiss olunur. Təyyarə yanacağının qiymətlərinin artması səbəbindən Avropada minlərlə uçuş ləğv edilib, Filippin isə enerji sektorunda fövqəladə vəziyyət elan edib.
Eyni hesabatda Pakistanın nəqliyyatla bağlı yanacaq istehlakını azaltmaq üçün iki həftəlik fəaliyyətini dayandırmaq qərarına gəldiyi bildirilir.
Oxford Economics-in baş iqtisadçısı Rayan Svit bildirib ki, neft qiymətlərinin artması inflyasiyaya birbaşa təsir edir və iqtisadi fəaliyyəti yavaşlatır, lakin qlobal iqtisadiyyatın tənəzzülə girib-girmədiyini qiymətləndirmək üçün hələ tezdir. Lakin Duq Burqum ABŞ-da iqtisadi tənəzzül olmadığını və fundamental göstəricilərin güclü olduğunu bildirib.
Analitik Pol Kruqman bildirib ki, böhran davam edərsə, qlobal tənəzzül ehtimalı daha yüksəkdir. Kruqman qeyd edib ki, qiymətlər istehlakçılar üçün əlçatmaz səviyyələrə qalxdıqca bazarlar "tələbin çökməsi" kimi tanınan bir vəziyyətlə üzləşə bilər.
Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) 2026-cı il üçün qlobal iqtisadi artımın 3,1 faiz olacağını proqnozlaşdırır, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı (OECD) isə artımın 2,9 faiz səviyyəsində sabit qalacağını təxmin edir. Lakin alternativ ssenarilər göstərir ki, davam edən iğtişaşlar qlobal artımı 2 faizlik tənəzzül həddindən aşağı sala bilər.
Böhran davam edərsə, neftin qiyməti bir barel üçün 190 dollara, qlobal inflyasiya isə 7,7 faizə çata bilər. Bu ssenaridən ən çox təsirlənənlər aşağı gəlirli ölkələr və enerji idxalı üçün Hörmüz boğazından asılı olan ölkələr olacaq.
