ain.az, Demokrat.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.
2020-ci ildən tikinti sektorunda tətbiq edilən vergi dəyişiklikləri, xüsusilə əlavə dəyər və mənfəət vergisinin tətbiqi bazarda qiymətlərin artımına zəmin yaratdı. 2021-ci ildən başlayaraq tikinti materiallarının kəskin bahalaşması isə bu prosesi daha da sürətləndirdi və mənzil bazarında qiymət artımını qaçılmaz etdi. Sonrakı illərdə inflyasiya, tikinti xərclərinin yüksəlməsi, idxaldan asılı materialların bahalaşması və şəhərsalma qaydalarının sərtləşdirilməsi qiymətlərə əlavə təzyiq göstərdi. Eyni zamanda, Bakıya artan miqrasiya və mənzilə olan tələbatın yüksəlməsi də bazarda bahalaşmanı gücləndirdi. 2024-2025-ci illərdə paytaxtda qiymət artımı daha qabarıq hiss olundu və bəzi yeni tikililərdə illik artım 10-15 faizə qədər yüksəldi. 2026-cı ilin əvvəlinə olan vəziyyət isə göstərir ki, bazarda tam sabitlik formalaşmayıb.Daşınmaz əmlak və inşaat üzrə ekspert Elnur Azadov Demokrat.az-a açıqlamasında bildirib ki, əvvəlki illər kimi bu il də daşınmaz əmlak sektorunda, xüsusilə mənzil bazarında ən azı 10% artım olacaq:“Çünki ən aktiv qiymət artımı 2022 və 2023-cü illərin nəticələrinə görə baş verdi. Bakı şəhəri üzrə mənzil fondunun bahalaşması həmin illərdə 17-18%-ə qədər çatdı. Daha sonrakı illərdə bu dinamik aktivlik inflyasiya və daşınmaz əmlakın kəskin bahalaşması fonunda, yəni “ajotaj” şəraitində 2022–2023-cü illərdə müşahidə olundu. 2023-cü ilin sonundan, daha dəqiq desək, 2024-cü ilin sonundan etibarən ipotekaların verilməsi hər ilin sonunda dayandığı üçün bazarda müəyyən passivlik yaranır. 2024 və 2025-ci illərin sonuna doğru isə müəyyən stabilləşmə izlənilirdi. Yəni qiymət artımı 10-12% civarında oldu, bundan artıq olmadı. Bu il də proqnoz verildi ki, ən azı 10% qiymət artımı olacaq. Çünki daşınmaz əmlakın kəskin bahalaşmasının əsas səbəbi tikinti şirkətləri idi. Qeyd etmişdik ki, tikinti şirkətləri arasında rəqabət azalmışdı. Rəqabət azaldığına görə onlar bazara çıxardıqları əmlakları real bazar qiymətindən 10-15% daha yüksək qiymətə, bəzi hallarda isə hətta 20% daha yüksək qiymətə təklif edirdilər. Bu səbəbdən əvvəlki illərdə qiymət artımı fasiləsiz davam edirdi. Ajotaj azalsa da, ipotekalara müraciətlər artdı. Vətəndaşlar gördülər ki, daşınmaz əmlak alışı investisiya baxımından əlverişlidir. Son üç il ərzində ipoteka müraciətləri əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox oldu. Artıq təkcə ehtiyac üçün deyil, investisiya məqsədilə müraciət edənlərin sayı da artdı və bu da bazara təsir göstərdi. Lakin indiki nəticələr göstərir ki, son bir il, xüsusilə son 8-9 ay ərzində şəhər ətrafında söküntü işləri aparılsa, dövlət tərəfindən daşınmaz əmlak sektoruna kifayət qədər böyük vəsait ayrılsa da, bazarda aktivlik nisbətən azalıb”.O deyib ki, 2026-cı ildən etibarən bəzi pilot layihələrin icrasına başlanılıb:“Dinamikası zəif olsa da, proses artıq başlayıb. Ehtimal olunur ki, ilin sonuna nəticə etibarilə ən azı 10% artım qeydə alınacaq. Amma 2027-ci ildə tikinti şirkətlərinin bazarda aktivliyi daha yüksək olsa və onlar daha böyük həcmdə əmlak bazara çıxarsalar, bu dinamika dəyişə, müəyyən qədər aşağı düşə bilər. Bununla belə, böyük iqtisadi dəyişiklik baş verməzsə, 2027-ci ildə də qiymət artımının 5-10% aralığında olacağı gözlənilir. 2026-cı ilin sonu və 2027-ci ilin əvvəlində tikinti şirkətlərinin aktivliyi birbaşa Memarlıq və Şəhərsalma Komitəsindən asılıdır. Çünki əvvəlki illərdə verilən tikinti icazələrinin həcmi xeyli azalmışdı. Ümumilikdə son 10 ildə tikinti şirkətlərinin bazardakı aktivliyi 8-10 dəfə azalıb. 2016-cı illə 2026-cı ili müqayisə etsək, bu azalma açıq şəkildə görünür. Bu dinamika dəyişməlidir, tikinti layihələrinin həcmi artmalıdır və bazara kifayət qədər çox əmlak çıxarılmalıdır ki, rəqabət yaransın”.Leyla Turan
Demokrat.az
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün ain.az saytını izləyin.
