Son həftələr ABŞ prezidenti Donald Trampla Avropa arasındakı mürəkkəb münasibətlərin yaxşılaşacağına ümid edənlər üçün nikbin olmayıb.
HİT.az xÉ™bÉ™r verir ki, bu barÉ™dÉ™ “Reuters” yazır.
Bildirilir ki, bu hÉ™ftÉ™ ABÅž lideri Almaniya kansleri Fridrix Mertsi İranla müharibÉ™ni tÉ™nqid etdiyinÉ™ görÉ™ sÉ™rt ÅŸÉ™kildÉ™ hÉ™dÉ™fÉ™ alıb vÉ™ onu “tamamilÉ™ qeyri-effektiv” adlandırıb. Ardınca Pentaqon Almaniyada yerləşən 36 400 hÉ™rbçidÉ™n 5 mininin ixtisar edilÉ™cÉ™yini açıqlayıb, hÉ™mçinin Aİ-dÉ™n idxal olunan minik vÉ™ yük avtomobillÉ™rinÉ™ rüsumların artırılacağını bildirib. Bu addım É™n çox Almaniyaya tÉ™sir edÉ™cÉ™k.
Bundan É™lavÉ™, Tramp Böyük Britaniyanın baÅŸ naziri Kir Starmeri dÉ™ tÉ™nqid edÉ™rÉ™k onun “Uinston Çörçill olmadığını” deyib vÉ™ ölkÉ™dÉ™n idxala “böyük rüsumlar” tÉ™tbiq etmÉ™klÉ™ hÉ™dÉ™lÉ™yib.
“Reuters” É™lavÉ™ edir ki, ABÅž MüdafiÉ™ Nazirliyi NATO üzrÉ™ bÉ™zi müttÉ™fiqlÉ™ri – xüsusilÉ™ ABÅž-ın İranla müharibÉ™dÉ™ É™mÉ™liyyatlarını kifayÉ™t qÉ™dÉ™r dÉ™stÉ™klÉ™mÉ™diyi düşünülÉ™n ölkÉ™lÉ™ri – cÉ™zalandırmaq ideyasını irÉ™li sürüb. Bu çərçivÉ™dÉ™ İspaniyanın üzvlüyünün dayandırılması vÉ™ Folklend adalarının Böyük Britaniyaya mÉ™xsusluÄŸunun yenidÉ™n nÉ™zÉ™rdÉ™n keçirilmÉ™si kimi tÉ™kliflÉ™r sÉ™slÉ™ndirilib.
Bu fonda Avropalı diplomatların biri jurnalistlÉ™rÉ™ bildirib: “Bu, yumÅŸaq desÉ™k, narahatlıq yaradır. Biz istÉ™nilÉ™n vaxt, istÉ™nilÉ™n ssenariyÉ™ hazırıq”.
Digər diplomat isə qeyd edib ki, Almaniyanın keçmiş kansleri Angela Merkelin Trampın ilk prezidentliyi dövründə tətbiq etdiyi yanaşma daha düzgün olub.
“Biz artıq Tramp ilÉ™ necÉ™ davranmağı bir qÉ™dÉ™r öyrÉ™nmiÅŸik. DÉ™rhal reaksiya vermÉ™k olmaz, mövqeyini qoruyaraq vÉ™ziyyÉ™tin sakitləşmÉ™sini gözlÉ™mÉ™k lazımdır”, deyÉ™ diplomat bildirib.
Onun sözlÉ™rinÉ™ görÉ™, Trampa yaltaqlanmaÄŸa çalışanlar da eyni ÅŸÉ™kildÉ™ tÉ™nqidÉ™ mÉ™ruz qalıb: “Bunu etmÉ™yÉ™ çalışanların hamısı digÉ™rlÉ™ri kimi tÉ™hqirlÉ™rlÉ™ üzləşdi. Artıq hamı baÅŸa düşür ki, yaltaqlıq da iÅŸÉ™ yaramır”.
Baxmayaraq ki, ABŞ administrasiyasında Avropaya skeptik yanaşma geniş yayılıb, Respublikaçılar Partiyasında hamı bu kursu dəstəkləmir.
Respublikaçı konqresmen Don Bekon “Twitter”dÉ™ yazıb ki, NATO müttÉ™fiqlÉ™rinÉ™ qarşı davamlı hücumlar É™ks nÉ™ticÉ™ verir vÉ™ amerikalılara zÉ™rÉ™r vurur: “Almaniyadakı iki böyük aviabaza bizÉ™ üç qitÉ™yÉ™ çıxış imkanı verir. Biz öz ayağımıza güllÉ™ atırıq”.
ABÅž-ın keçmiÅŸ diplomatı vÉ™ “Con Hopkins Universiteti” nÉ™zdindÉ™ Amerika-Almaniya İnstitutunun rÉ™hbÉ™ri Cefri Ratke isÉ™ bildirib ki, Avropa ölkÉ™lÉ™ri Trampın siyasÉ™tinÉ™ qarşı daha qÉ™ti mövqe tutmaÄŸa baÅŸlayır. Onun sözlÉ™rinÉ™ görÉ™, buna daxili siyasi tÉ™zyiqlÉ™r dÉ™ tÉ™sir edir.
O qeyd edib ki, Fridrix Merts ABÅž-ın İrana qarşı müharibÉ™ qÉ™rarını getdikcÉ™ daha sÉ™rt tÉ™nqid edir: “Aydındır ki, iki ay É™vvÉ™l ‘indi ABÅž-a dÉ™rs vermÉ™k vaxtı deyil’ deyÉ™n bir siyasÉ™tçi üçün nÉ™lÉ™rsÉ™ dÉ™yiÅŸib. Bu müharibÉ™ alman cÉ™miyyÉ™ti üçün kÉ™nardan izlÉ™nilÉ™n hadisÉ™ deyil, birbaÅŸa tÉ™sir göstÉ™rir”, – deyÉ™ o, enerji qiymÉ™tlÉ™rinin artımına istinad edib.
Bununla yanaşı, Avropalı diplomatlar bildirir ki, “tektonik dÉ™yiÅŸikliklÉ™rÉ™” baxmayaraq, onlar transatlantik É™laqÉ™lÉ™rÉ™ sadiq qalırlar, lakin yeni yanaÅŸmalara ehtiyac var.
“Bizim üçün É™sas dÉ™rs odur ki, artıq İkinci Dünya müharibÉ™sindÉ™n sonra formalaÅŸmış status-kvoya güvÉ™nÉ™ bilmÉ™rik. Biz yalnız yumÅŸaq güc mÉ™kanı deyil, hÉ™m dÉ™ güclÉ™ dÉ™stÉ™klÉ™nÉ™ bilÉ™n bir mÉ™kan olmalıyıq”, deyÉ™ QÉ™rb diplomatlarından biri vurÄŸulayıb.
Samir