Mayın 8-dÉ™ “Asia Pacific Report” saytında KanakidÉ™ (Yeni Kaledoniya) 28 iyunda keçirilÉ™cÉ™k É™yalÉ™t seçkilÉ™rinÉ™ vÉ™ Fransanın müstÉ™mlÉ™kəçi siyasÉ™tinÉ™ hÉ™sr edilmiÅŸ mÉ™qalÉ™ dÉ™rc edilib.
Bizim.Media xÉ™bÉ™r verir ki, Bakı Təşəbbüs Qrupundan “apa.az” verilÉ™n xÉ™bÉ™rÉ™ görÉ™, mÉ™qalÉ™dÉ™ BTQ-nin sosial media hesabında paylaşılmış posta istinad edilir, Fransanın Kanaki xalqına qarşı hÉ™yata keçirdiyi repressiv, müstÉ™mlÉ™kəçi vÉ™ yerli xalqların hüquqlarının mÉ™hdudlaÅŸdırması ilÉ™ baÄŸlı təşkilat tÉ™rÉ™findÉ™n qaldırılan mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rÉ™ yer ayrılıb.
Məqalədə qeyd edilir ki, Fransa Baş nazirinin Kanakidə (Yeni Kaledoniya) əyalət seçkilərini rəsmən elan etməsinə dair qərarı rəsmi Parisin ərazi üzərində neokolonial nəzarəti saxlamaq və Kanak xalqının siyasi iradəsini zəiflətmək cəhdi kimi qiymətləndirilir.
Çünki sözügedən seçkilər yalnız əyalətlərin tərkibini deyil, eyni zamanda, Yeni Kaledoniya Konqresinin, hökumətinin və gələcək siyasi idarəetmə modelinin formalaşmasını müəyyən edəcək. Bu baxımdan proses Kanak xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququ və ərazinin gələcək siyasi statusu baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Qeyd edilib ki, BMT-nin İrqi ayrı-seçkiliyin ləğvi üzrə Komitəsi (CERD) tərəfindən cari ildə Fransanın müstəmləkəsi altında olan Kanakiyə dair bəyanat qəbul edilib.
Bəyanatda Komitə, Kanakidə həyata keçirdiyi müstəmləkəçilik siyasəti nəticəsində yaranmış vəziyyətə görə Fransaya xəbərdarlıq edib və ciddi narahatlığını ifadə edərək qeyd edib ki, Kanaki ilə bağlı siyasi və konstitusiya islahatları yalnız yerli Kanak xalqının iştirakı ilə, sərbəst və şəffaf formada həyata keçirilməlidir.
SeçkilÉ™r É™rÉ™fÉ™sindÉ™ adadakı Fransa hökumÉ™tinin “5-ci kolon”u sayılan loyalislÉ™r Yeni Kaledoniyada doÄŸulmuÅŸ ÅŸÉ™xslÉ™rlÉ™ onların hÉ™yat yoldaÅŸlarına sÉ™svermÉ™ hüququnun verilmÉ™sini tÉ™klif edib.
Bu təşəbbüs təxminən 10 min yeni seçicinin elektorata daxil edilməsinə səbəb ola bilər ki, bu da Kanak xalqının siyasi təmsilçiliyinə və mövcud seçki balansına təsir göstərə biləcəyi üçün ciddi narahatlıq doğurur.
Qeyd edək ki, 2019-cu ildə keçirilmiş son əyalət seçkilərindən sonra, 2024-cü ilə planlaşdırılan növbəti seçkilər üç dəfə təxirə salınıb. Fransa Konstitusiya Şurası seçkilərin ən geci 28 iyun 2026-cı ilədək keçirilməli olduğunu bəyan edib.
Paris bu prosesi texniki prosedur kimi təqdim etsə də, seçkilər əslində Yeni Kaledoniyanın siyasi gələcəyi və Kanak xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququ baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Bizim.Media
