Dünya Hollandiya bayrağı altında üzən MV Hondius kruiz gəmisindəki hantavirus epidemiyasından danışır. Günlərlə davam edən böhrandan sonra gəmidəki sərnişinlər Kanar adalarındakı Tenerife limanına təxliyə edilib. Ölkələr 28 dövlətin vətəndaşı olan və dünyanın hər yerinə səpələnmiş sərnişinlər üçün təxliyə uçuşları təşkil ediblər. Gəmidə qalan 27 heyət üzvünün Hollandiyanın Rotterdam şəhərinə yola düşdüyü və 17 mayda çatacağı gözlənilir. Gəmi orada dezinfeksiya ediləcək. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus hantavirusun inkubasiya dövrünün 42 günə qədər olduğunu qeyd edərək xəbərdarlıq edib: "Gələn həftələrdə daha çox yoluxma halı ilə qarşılaşa bilərik".
Hafta.az yazır ki, nadir və potensial olaraq ölümcül virus xəstəliyi olan hantavirus epidemiyasından sonra təcili protokolların tətbiq edildiyi kruiz gəmisi bazar günü İspaniyanın Kanar adalarına çatıb. 23 fərqli millətdən olan 147 sərnişin və heyət üzvü daşıyan gəminin təxliyəsi üçün intensiv karantin tədbirləri həyata keçirilib.
Bu günə qədər 11 nəfərə hantavirus diaqnozu qoyulub. Bunların arasında gəmi hələ üzərkən ölən 3 nəfər var. Fransa, İspaniya və İsveçrədə müsbət hallar aşkar edilib və bu ölkələr yalnız yoluxmuş şəxsləri deyil, həm də MV Hondius gəmisindəki digər sərnişinləri yaxından izləyir. Lakin sərnişinlərin kruiz gəmisinin Müqəddəs Yelena adasında lövbər saldığı zaman gəmidən düşməsi təmasların izlənməsini çətinləşdirir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) epidemiyanın mənbəyini müəyyən etmək üçün araşdırmalarını davam etdirir. Argentinanın cənubundakı Uşuayadakı tullantıların atılması məntəqəsi MV Hondius kruiz gəmisində hantavirus epidemiyasının mümkün mənbəyi kimi araşdırılır. Lakin yerli hakimiyyət orqanları bu iddiaları qətiyyətlə təkzib edərək bildiriblər ki, əvvəllər ərazidə heç bir hantavirus hadisəsi qeydə alınmayıb.
Səhiyyə orqanları epidemiyanın zəncirinin ilk halqası hesab edilən hollandiyalı cütlüyün ərazidə quş müşahidəsi səfəri zamanı virusa məruz qalmış ola biləcəyinə inanırlar.
Tierra del Fuego əyalətinin epidemiologiya direktoru Xuan Fakundo Petrina iddiaları rədd edərək bildirib ki, "Düşünürəm ki, bu bölgəyə qarşı qaralama kampaniyası aparılır". Petrina virus daşıyıcısı olduğu bilinən gəmirici növünün bu ərazidə yaşamadığını iddia edib.
Yayılmanı daha da narahat edən şey aşkar edilmiş virus variantıdır. Andes ştammı insandan insana ötürüldüyü bilinən hantavirusun yeganə variantı kimi ön plana çıxır. Argentinada hantavirusla əlaqəli ölüm nisbətinin son bir ildə 17 faizdən 33 faizə və hətta daha çox artması həm yerli, həm də beynəlxalq səhiyyə təşkilatlarının diqqətini bu hallara cəlb edib.
Türkiyə
Müqəddəs Yelena adasında gəmidən düşən sərnişinlər arasında YouTuber türkiyəli Ruhi Çenet də olub. Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra toyda iştirak etdiyi üçün tənqid olunan Çenet, o dövrdə virusdan xəbərsiz olduğunu bildirib. Çenet həmçinin Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən aparılan qan, sidik və tüpürcək testlərinin mənfi nəticə verdiyini, karantin prosesinin davam etdiyini açıqlayıb. MV Hondius gəmisində ümumilikdə 5 Türkiyə vətəndaşı olub. Səhiyyə Nazirliyi bütün testlərin mənfi olduğunu və bu şəxslər üçün karantinin davam etdiyini bildirib.
ABÅž
Hantavirusa yoluxmuş ola biləcək 18 ABŞ vətəndaşı ölkənin iki aparıcı səhiyyə mərkəzində yaxından izlənilir. Rəsmilər vurğulayırlar ki, geniş ictimaiyyət üçün risk aşağıdır. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərinin (CDC) məlumatına görə, sərnişinlərdən 16-sı ölkənin yeganə milli karantin bölməsinin yerləşdiyi Nebraskadakı Nebraska Universiteti Tibb Mərkəzində izlənilir, ikisi isə Atlantadakı bir səhiyyə mərkəzinə köçürülüb.
Hollandiya bayrağı altında üzən MV Hondius kruiz gəmisindəki ABŞ sərnişinlərindən birinin hantavirus testinin müsbət çıxdığı, lakin heç bir simptom göstərmədiyi açıqlanıb. Digər bir sərnişinin yüngül simptomlar göstərdiyi bildirilir.
ABŞ-da Oregon, Vaşinqton və Şimali Karolina da daxil olmaqla bir neçə ştat virusa yoluxmuş ola biləcək insanlarla bağlı məlumatları izlədiklərini açıqlayıb.
Fransa
MV Hondius gəmisində olanlar arasında beş Fransa vətəndaşı da var idi. Fransa Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, onlardan birində səyahət zamanı simptomlar görünməyə başlayıb və daha sonra hantavirusun son halı kimi təsdiqlənib. Yoluxmuş fransız qadın Paris xəstəxanasında həyatı uğrunda mübarizə apararkən ağır vəziyyətdədir. Həkimlər onun süni tənəffüs aparatına qoşulduğunu bildiriblər.
Parisdəki Bichat Xəstəxanasının yoluxucu xəstəliklər üzrə mütəxəssisi Dr. Xavier Leskure, fransız sərnişinin xəstəliyin ağır formasından əziyyət çəkdiyini, ağciyərlərində və ürəyində həyati təhlükə yaradan ağırlaşmalara səbəb olduğunu söyləyib.
Fransa bazar ertəsi günü dərc edilmiş bir fərmanla kruiz gəmisindən gələn sərnişinlər üçün məcburi sağlamlıq tədbirləri tətbiq edib. Sərnişinlər tibbi və epidemioloji qiymətləndirmələr başa çatana qədər səhiyyə müəssisəsində karantində saxlanılacaqlar. Sərnişinlərə 42 günlük ümumi təcrid müddəti tətbiqlənəcək.
Böyük Britaniya
Böyük Britaniya ilə əlaqəsi olan üç nəfərdə hantavirusa yoluxma şübhəsi var. İlk təsdiqlənmiş hal 4 mayda açıqlanmadan əvvəl, 24 apreldə Müqəddəs Yelena adasında MV Hondius gəmisindən düşən yeddi britaniyalı sərnişin var.
Şübhəli hallardan biri, gəminin 13 apreldə ziyarət etdiyi Tristan da Kunya adasında olan heyət üzvüdür. Digər iki britaniyalı kişinin infeksiyaları təsdiqlənib. Onlardan biri 56 yaşlı təqaüdçü polis məmuru Martin Anstee-dir; çərşənbə günü gəmidən təxliyə edilən Anstee Hollandiyada müalicə alır və vəziyyətinin sabit olduğu bildirilir. Digər Britaniyalı xəstə ötən ay Cənubi Afrikaya köçürülüb və reanimasiyada saxlanılır.
Asimptomatik olan digər Britaniya vətəndaşları səhiyyə orqanları ilə əlaqə saxlayır. Böyük Britaniya ehtiyat tədbiri olaraq təsdiqlənmiş hantavirus halları ilə təmasda olan 10 Britaniya vətəndaşını geri qaytarmaq qərarına gəlib. Böyük Britaniya Səhiyyə Təhlükəsizliyi Agentliyinin (UKHSA) çərşənbə axşamı verdiyi açıqlamaya görə, bu şəxslər arasında MV Hondius kruiz gəmisinin sərnişinləri və təsdiqlənmiş hallara cavab verən səhiyyə işçiləri var. Səlahiyyətlilər bildiriblər ki, bu şəxslər hazırda təcrid olunublar və heç biri simptomlar göstərmir, köçürülmənin sırf ehtiyat tədbiri olduğunu vurğulayırlar.
Müqəddəs Yelena, Askension və Tristan da Kunya qubernatoru Naycel Filips bazar ertəsi günü Askension adasında təsdiqlənmiş yoluxma halına reaksiya verən səhiyyə işçilərinin ehtiyat tədbiri olaraq Böyük Britaniyaya geri göndəriləcəyini və adada səhiyyə xidmətlərinin kəsilməməsini təmin etmək üçün yeni səhiyyə işçilərinin yerləşdirildiyini açıqlayıb.
İsveçrə
Müqəddəs Yelena adasında kruiz gəmisindən düşən İsveçrə vətəndaşının ölkəsinə qayıtdıqdan sonra hantavirus testi müsbət çıxıb. Səlahiyyətlilər xəstənin müalicə aldığını və onunla səyahət edən həyat yoldaşının heç bir simptom göstərməməsinə baxmayaraq, ehtiyat tədbiri olaraq özünütəcrid etdiyini bildiriblər.
İsveçrə Federal İctimai Səhiyyə İdarəsi ictimaiyyət üçün riskin aşağı səviyyədə qaldığını bildirib.
Ä°taliya
İtaliyada test edilən dörd nəfər arasında pnevmoniya diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirilən argentinalı turist, Kalabriya bölgəsində könüllü təcriddə olan bir kişi, Milanda müəyyən edilmiş Britaniyalı turist və onun səyahət yoldaşı da olub. Səhiyyə Nazirliyi bu şəxslərin hamısının test nəticəsinin mənfi çıxdığını bildirib.
Nazirliyin açıqlamasında deyilir: "Virusla əlaqəli risk, bütün Avropada olduğu kimi, İtaliyada da olduqca aşağıdır".
Argentinalı turistin 30 apreldə sətəlcəm diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirildiyi, ölkəsindəki endemik bölgəni tərk edib, Buenos Ayres-Roma reysi ilə İtaliyaya gələrək Siciliyaya getdiyi bildirilir.
Kalabriyadakı şəxs 25 apreldə uçuş zamanı virusdan ölən hollandiyalı qadınla qısa əlaqə saxlayıb. Milandakı Britaniyalı turist də eyni qadınla başqa bir uçuşda əlaqə saxlayıb və nəticədə karantinə alınıb, səyahət yoldaşı ehtiyat tədbiri olaraq xəstəxanaya yerləşdirilib.
Hollandiya
Hollandiyada bir xəstəxana hantavirus daşıyan bir xəstənin qan və sidik nümunələri ən ciddi təhlükəsizlik protokollarına əməl edilmədən emal edildikdən sonra ehtiyat tədbiri olaraq 12 səhiyyə işçisini karantinə alıb. Səlahiyyətlilər infeksiya riskinin aşağı olduğunu, lakin ehtiyat tədbiri olaraq səhiyyə işçilərinin altı həftə ərzində müşahidə altında saxlanılacağını bildiriblər.
Nijmegendəki Radboudumc Xəstəxanası karantinə alınan personalın xəstələrə qulluq xidmətlərinə təsir etmədiyini açıqlayıb. Radboudump Xəstəxanası 7 mayda kruiz gəmisindən təxliyə edilən bir sərnişini qəbul edib. Hollandiyanın Səhiyyə Naziri Sofi Hermans parlamentdə standart təhlükəsizlik prosedurlarına əməl edildiyini, lakin bu tip hantavirus üçün nəzərdə tutulan ən yüksək səviyyəli tədbirlərin görülmədiyini bildirib.
Almaniya
Almaniya səhiyyə orqanları kruiz gəmisindən qayıdan dörd nəfərin bazar ertəsi gecəsi ölkəyə gəldiyini və Frankfurt Universitet Xəstəxanasının təcrid bölməsində müşahidə altına alındığını açıqlayıb.
Almaniya Səhiyyə Nazirliyi hazırda simptomsuz olan bu dörd şəxsin daha sonra Berlin, Baden-Vürtemberq, Bavariya və Şlezviq-Holşteyn əyalətlərindəki evlərinə göndərildiyini bildirib. Nazirlik bildirib ki, sözügedən şəxslər simptomların inkişafı üçün "davamlı və yaxından" izləniləcək və yerli səhiyyə orqanlarının tətbiq olunacaq konkret sağlamlıq tədbirləri barədə qərar verəcək.
Ä°spaniya
Gəmidən təxliyə edilən sərnişinlər arasında İspaniya vətəndaşının hantavirus testi müsbət çıxıb. Madriddəki hərbi xəstəxanada karantinə alınan sərnişinin simptomsuz olduğu və vəziyyətinin yaxşı olduğu bildirilir.
Hazırda on dörd İspaniya vətəndaşı Madriddəki Qomez Ulla Hərbi Xəstəxanasında saxlanılır. Bu xəstəxana ölkənin bu cür hallar üçün yüksək səviyyəli təcrid bölməsi ilə təchiz olunub.
İspaniya Səhiyyə Nazirliyi sərnişinlərin 42 gün ərzində karantində qalmalarının və müntəzəm polimeraza zəncirvari reaksiya (PCR) testlərinin aparılmasının gözlənildiyini açıqlayıb.
Kanada
Rəsmilərin sözlərinə görə, gəmidə cəmi altı Kanada vətəndaşı olub. Onlardan dördü bazar günü Tenerifedən çarter reysi ilə Britaniya Kolumbiyasına qayıdıb.
Bu şəxslərdə heç bir simptom olmasa da, ehtiyat tədbiri olaraq ən azı 21 gün ev təcridxanasına yerləşdiriliblər. Kanada İctimai Səhiyyə Xidməti hantavirusun inkubasiya dövrünün 42 günə qədər uzana biləcəyini bildirib.
Digər iki Kanada vətəndaşı Ontariodakı evlərində təcridxanadadır. Ontario Səhiyyə Naziri Silviya Cons bazar ertəsi günü bildirib ki, onlardan heç birində simptomlar müşahidə edilməyib.
Filippin
MV Hondius gəmisində 38 Filippin vətəndaşı olub. Kanar adalarında 24 otel işçisi təxliyə edilib, 12 texniki işçi isə gəmidə qalıb. Filippin mediasının məlumatına görə, təxliyə edilən Filippin heyət üzvləri ölkələrinə qayıtmazdan əvvəl Hollandiyada karantinini başa vuracaqlar. Gəmidə qalan Filippin heyətinin Rotterdama çatdıqdan sonra eyni prosedurdan keçməsi gözlənilir.
Avstraliya
Avstraliya hökuməti hantavirus epidemiyasından təsirlənən MV Hondius kruiz gəmisindən Avstraliya və Yeni Zelandiya sərnişinlərini təxliyə etmək üçün uyğun bir təyyarə təşkil edib. Səlahiyyətlilər əvvəlcə sərt karantin tələblərinə görə bu işi yerinə yetirmək üçün uyğun bir çarter şirkəti və heyət tapmaqda çətinlik çəkirdilər.
Altı sərnişin daşıyan təyyarənin həftəsonuna qədər Pertə çatacağı gözlənilir.
Avstraliya hökuməti hantavirus epidemiyasının baş verdiyi MV Hondiusdan təxliyə edilən Avstraliya və Yeni Zelandiya sərnişinlərini geri qaytarmaq üçün hazırlıqları yekunlaşdırır.
Son dəqiqələrdə baş verən logistik dəyişikliklər səbəbindən çərşənbə axşamı beş avstraliyalı və bir yeni zelandiyalı sərnişin əvvəlcə Hollandiyaya təxliyə edilib.
Belçika
Belçikada Antverpen Universitet Xəstəxanasına aparılan iki təxliyə olunmuş sərnişinin qan analizləri əvvəlcə qeyri-müəyyən nəticələr verib. Səlahiyyətlilər hər iki şəxsin simptomsuz və sağlam olduğunu, əlavə testlərdən sonra altı həftəlik ev karantinindən keçə biləcəyini deyiblər.
Hindistan
Hindistan, MV Hondius kruiz gəmisində baş verən epidemiyadan sonra Andes hantavirusunun ölkəyə mümkün daxil olmasının qarşısını almaq üçün bionəzarət tədbirlərini artırıb.
Hindistan Tibbi Tədqiqatlar Şurası (ICMR) Andes hantavirusunun milli sərhədlərdən yayılmasının qarşısını almaq üçün 165 ixtisaslaşmış laboratoriyadan ibarət "Viral Shield" adlı müşahidə şəbəkəsini aktivləşdirib. Bu addım Niderlandda gəmidə olan iki Hindistan vətəndaşının təxliyəsi və karantindən sonra atılıb.
İspaniyadakı Hindistan səfirliyi 10 mayda MV Hondius gəmisindəki iki Hindistan ekipaj üzvünün sağlamlıq vəziyyətinin yaxşı olduğunu, heç bir simptom göstərmədiyini və sağlamlıq təhlükəsizliyi protokollarına əsasən Niderlanda təxliyə edildiyini açıqlayıb. Səfirlik vəziyyəti yaxından izlədiklərini bildirib.
Gəmidə qalan heyətə Filippin vətəndaşları ilə yanaşı, Ukrayna, Rusiya, Portuqaliya, Polşa, Monteneqro, Hindistan və Qvatemala vətəndaşları da daxildir.
