Çin sıfır cazibə şəraitində insanın çoxalma ehtimalını öyrənmək üçün Tiangong orbital stansiyasına süni embrionlar göndərib.
“Cebheinfo.az” bu barədə dövlət televiziya kanalı CCTV-yə istinadən xəbər verir.
Layihə rəhbəri Yu Leqiang bildirib ki, təcrübənin əsas məqsədi cazibə qüvvəsinin və onun olmamasının inkişafın erkən mərhələlərinə necə təsir etdiyini anlamaqdır ki, bu da potensial olaraq kosmosun mümkün məskunlaşması üçün vacib ola bilər. O əlavə edib ki, bu prosesləri öyrənməklə alimlər kosmik şəraitin mənfi təsirini azaltmaq üçün metodlar hazırlaya biləcəklər.
Layihə Çin Elmlər Akademiyasının Zoologiya İnstitutu tərəfindən həyata keçirilir və Yu Leqiang Kök Hüceyrələr və Reproduktiv Biologiya Laboratoriyasında professor və tədqiqatçı kimi çalışır.
O, təcrübənin məqsədinin insanların kosmosda yaşaya və çoxala biləcəyi sualına cavab vermək olduğunu qeyd edərək, müsbət nəticəyə ümid etdiyini əlavə edib.
Alimlər vurğulayırlar ki, Yer kürəsindəki bütün həyat formaları cazibə qüvvəsinin təsiri altında inkişaf edib, kosmos isə bioloji proseslər üçün unikal mühit yaradan fərqli şərait - çəkisizlik və yüksək radiasiya səviyyələri yaşayır.
2023-cü ildə yapon tədqiqatçıları Beynəlxalq Kosmik Stansiyasında oxşar bir təcrübə apararaq iki hüceyrəli siçan embrionlarını göndəriblər.
Məlum olub ki, cazibə qüvvəsi blastosistin əmələ gəlməsinə, yəni mayalanmadan 5-6 gün sonra embrional inkişaf mərhələsinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmir.
Yeni Çin təcrübəsi insan embrionlarına strukturca bənzər, lakin erkən mərhələdən kənara çıxa bilməyən kök hüceyrələrindən yaradılmış süni embrionlardan istifadə edir.
Onlar “Tianzhou-10” yük kosmik gəmisində Tiangong stansiyasına çatdırılıb. Nümunələr arasında qarşılıqlı təsirin qarşısını almaq üçün hər bir embriona ayrıca bir kultura qabında kamera verilib.
Tədqiq olunan inkişaf dövrü mayalanmadan təxminən 14-21 gün sonraya - bütün əsas orqanların formalaşmağa başladığı kritik bir mərhələyə uyğun gəlir. Bu mərhələdəki pozuntular ciddi inkişaf anomaliyalarına səbəb ola bilər.
Əvvəllər bu dövr in vitro embrion tədqiqatlarına beynəlxalq 14 günlük məhdudiyyət səbəbindən tədqiqat üçün faktiki olaraq əlçatmaz hesab olunurdu. Lakin, 2021-ci ildə Beynəlxalq Kök Hüceyrə Tədqiqatları Cəmiyyəti ciddi etik baxışa məruz qalaraq bu qaydaları yumşaltdı.
Təcrübədən sonra nümunələr dondurulacaq və əlavə təhlil üçün Yerə qaytarılacaq. Tədqiqatın əlavə məqsədi erkən embrional inkişaf pozğunluqları ilə əlaqəli xəstəlikləri müəyyən etməkdir.
