Rusiya Norveçə boru kəməri ilə təbii qaz ixracında uzun müddətdir liderliyini itirib. Beynəlxalq Qaz İttifaqının 2026-cı il hesabatına görə, Norveç ötən il 108,6 milyard kubmetr qaz ixrac edib, Rusiyanın ixracı isə 103,5 milyard kubmetr olaraq qalıb. Təxminən 20 il əvvəl Rusiyanın illik qaz ixracı 211,9 milyard kubmetr olub.
Hafta.az yazır ki, RBC-yə danışan ekspertlərin sözlərinə görə, Avropa bazarının əhəmiyyətli dərəcədə itirilməsi Rusiya qaz sektorunda tarixi bir dönüş nöqtəsi yaradıb.
2022-ci ildən sonra sanksiyalar və siyasi böhranlar səbəbindən Rusiya qazının Avropaya axını kəskin şəkildə azalıb. Əvvəlcə Yamal-Avropa boru kəməri bağlandı, sonra Şimal Axını daşınması dayandırıldı. Ukraynadan tranzit 2025-ci ilin əvvəlində başa çatdığı üçün Türk Axını Avropaya qazın yeganə əsas marşrutu olaraq qalır. Analitiklərin fikrincə, Avropa Birliyi 2027-ci ildə Rusiya qazına tam qadağa tətbiq edərsə, ixrac daha da azala bilər.
Bu proses zamanı Moskva diqqətini sürətlə Asiyaya yönəldib. Xüsusilə Çin Rusiya qazı üçün əsas hədəf bazarına çevrildi. Lakin ekspertlər hesab edirlər ki, bu vəziyyət Pekinin sövdələşmə gücünü artırıb. Bildirilir ki, Mərkəzi Asiyada və LNG bazarında artıq güclü alternativlərə malik olan Çin "Sibirin Gücü-2" layihəsində daha aşağı qiymətlər və daha çevik müqavilə şərtləri tələb edir.
Putinin Çinə son səfəri zamanı belə layihə başa çatdırıla bilmədi. Analitiklərin fikrincə, layihənin gəlirli qalması üçün Qazprom-un min kubmetr üçün ən azı 250-300 dollar qiymətə ehtiyacı var. Lakin Çin iqtisadiyyatındakı yavaşlama və qaz tələbatının gözləniləndən aşağı artması Moskva üçün işləri çətinləşdirir. Buna baxmayaraq, Hörmüz boğazı ətrafındakı geosiyasi risklərin Çini daha təhlükəsiz quru boru kəməri layihələrini həyata keçirməyə vadar edə biləcəyi qiymətləndirilir.
