ABŞ prezidenti Donald Trampın qarşısında duran ən mühüm vəzifələrdən biri artıq təkcə İranla siyasi razılıq əldə etmək deyil, həm də qlobal enerji bazarlarını yeni sarsıntıdan qorumaqdır. Beynəlxalq ekspertlərin və iqtisadçıların fikrincə, Vaşinqtonun İranla münasibətləri normallaşdırmaq və Hörmüz boğazının tam fəaliyyətini bərpa etmək üçün vaxtı sürətlə azalır.
Musavat.com xəbər verir ki, BBC-nin mövzu ilə bağlı geniş təhlilində qeyd olunur ki, son aylarda Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr dünya iqtisadiyyatını təhlükəli mərhələyə yaxınlaşdırıb.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazında mövcud məhdudiyyətlər aradan qaldırılmazsa, artıq iyul-avqust aylarında neft bazarında yeni qiymət partlayışı yaşana bilər.
Analitiklərin fikrincə, hazırkı vəziyyət ABŞ administrasiyasını çətin seçim qarşısında qoyub. Bir tərəfdən İran üzərində siyasi və iqtisadi təzyiqləri davam etdirmək istəyi mövcuddur, digər tərəfdən isə dünya bazarlarında enerji sabitliyinin qorunması zərurəti getdikcə daha qabarıq şəkildə özünü göstərir.
Hörmüz boğazı dünyanın ən strateji enerji arteriyalarından biri hesab olunur. Qlobal neft daşımalarının təxminən beşdə biri məhz bu marşrut vasitəsilə həyata keçirilir. Bu səbəbdən boğaz ətrafında yaranan hər bir gərginlik dərhal beynəlxalq bazarlarda öz əksini tapır.
İqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki, yay aylarında enerji tələbatı ənənəvi olaraq artır. Əgər həmin dövrdə Hörmüz üzərindən neft və qaz axınında problemlər davam edərsə, qiymətlərin yenidən kəskin yüksəlməsi qaçılmaz olacaq. Bu isə yalnız enerji sektoruna deyil, bütövlükdə dünya iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərəcək.
Ekspertlər hesab edirlər ki, neftin qiymətinin yenidən yüksək hədlərə çatması inflyasiyanın artmasına, mərkəzi bankların faiz siyasətini sərtləşdirməsinə və iqtisadi inkişaf tempinin zəifləməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə enerji idxalından asılı olan ölkələr üçün vəziyyət daha mürəkkəb xarakter alacaq.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol da bazarlardakı vəziyyətlə bağlı narahatlığını ifadə edib. Onun sözlərinə görə, dünya neft bazarı ehtiyatların azalması və tələbatın yüksəlməsi fonunda riskli mərhələyə daxil olur. Bu səbəbdən Yaxın Şərqdə enerji daşımalarının tam bərpası qlobal iqtisadi sabitlik baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır.
BBC-nin təhlilində vurğulanır ki, artıq məsələ təkcə ABŞ-İran münasibətləri çərçivəsində qiymətləndirilmir. Hörmüz boğazının taleyi birbaşa olaraq dünya iqtisadiyyatının gələcək aylardakı vəziyyətinə təsir göstərə biləcək amilə çevrilib. Məhz buna görə də Vaşinqtonla Tehran arasında aparılan danışıqların nəticəsi beynəlxalq maliyyə bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.
Müşahidəçilərin fikrincə, əgər yaxın həftələrdə tərəflər arasında anlaşma əldə olunmasa və enerji marşrutları üzərindəki məhdudiyyətlər aradan qaldırılmasa, dünya iqtisadiyyatı növbəti böyük sınaqla üzləşə bilər.
ƏTRAFLI BURADA: https://www.bbc.com/russian/articles/cnvpld25258o?at_campaign=ws_whatsapp
Musavat.com
