Ev pişiyi ilə bağlı ekspertlər bildirirlər ki, onu çölə sərbəst buraxmaq ciddi təhlükələr yaradır və vaxtından əvvəl ölüm riskini artırır.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Independent” yazır.
Nəşrin məlumatına görə, Avstraliyada pişik sahiblərinin təxminən üçdə ikisi ev heyvanlarını çöl gəzintiləri zamanı itirib. Əsas risklər yol-nəqliyyat hadisələri, digər heyvanlarla davalar və hündürlükdən yıxılmalardır.
Son araşdırmaların icmalı göstərib ki, pişiklərin daim evdə və ya nəzarət altında saxlanılması yalnız vəhşi təbiət üçün deyil, həm də onların özləri üçün daha təhlükəsizdir.
Məqalədə qeyd olunur ki, pişiyin itirilməsi böyük bir faciədir, lakin başqa risklər də mövcuddur. Bir çox sahib baytarlıq xidmətlərinə böyük məbləğlər xərcləməyə məcbur qalır, bəzi pişiklər isə ömür boyu xroniki xəstəliklərlə yaşayır.
Eyni zamanda vurğulanır ki, bu problem yalnız Avstraliyaya aid deyil, çöldə sərbəst gəzən pişiklərin qarşılaşdığı qlobal təhlükəni əks etdirir.
Hansı risklər mövcuddur?
Yaxalıqlara quraşdırılan kameralar sahibsiz pişiklərin qarşılaşdığı təhlükələri birbaşa göstərməyə imkan verib. ABŞ-də 55 sahibsiz pişik üzərində aparılan bir araşdırmada onların 25%-i çöldə qida və ya su qəbul edərkən zəhərlənmə riski ilə üzləşib – istənilən maddə təhlükəli ola bilər.
Demək olar ki, yarısı (45%) yolları keçib, 25%-i digər pişiklərlə qarşılaşıb, 20%-i binaların altına girib, 20%-i isə yağış suyu kanallarını araşdırıb.
Avstraliya pişikləri də istisna deyil. Radiotransmitterlə təchiz edilən 428 pişik üzərində aparılan araşdırmada onların orta hesabla gündə 4,8 dəfə yolu keçdiyi müəyyən olunub.
Nəticələr nədir?
Məqalədə qeyd olunur ki, əsasən yol-nəqliyyat hadisələri, davalar və yıxılmalar bir çox sahibsiz pişiyin ölümünə və ya ciddi xəsarət almasına səbəb olur.
Böyük Britaniyada aparılan son araşdırmaya görə, 1–8 yaş arası pişiklərdə ölümün əsas səbəbi yol-nəqliyyat hadisələridir.
Avropa məlumatlarına əsasən isə pişiklərin 18–24%-i həyatları boyu avtomobil tərəfindən vurulur və bu halların təxminən 70%-i ölümlə nəticələnir.
Xüsusilə 5 yaşdan kiçik, əsasən erkək pişiklər daha çox risk altındadır. Sterilizasiya olunmamış pişiklər daha geniş ərazilərə yayıldıqları üçün təhlükə səviyyəsi artır.
Məqalədə həmçinin qeyd edilir ki, sahibsiz pişiklərdə pişik immunçatışmazlığı virusu (FIV) kimi ciddi infeksiyalar yayılıb və tez-tez davalar nəticəsində abseslər yaranır ki, bu da ağır və bahalı müalicə tələb edir və ölümə səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, bəzi hallarda insanların sahibsiz pişiklərə qarşı qəsdən zərər verməsi və zəhərlənmə halları da qeydə alınır.
Riskləri necə azaltmaq olar?
Mütəxəssislərə görə, ən sadə üsul pişikləri ev ərazisi daxilində saxlamaqdır. Bu, digər ev heyvanlarında olduğu kimi onların təhlükəsizliyini təmin edir.
Bu, pişiyin tamamilə evdə qalması demək deyil. Həyət xüsusi qurğularla, məsələn, hasara çıxışın qarşısını alan sistemlərlə təhlükəsiz hala gətirilə bilər.
Bəzi sahiblər “catio” adlanan qapalı açıq məkanlar quraraq pişiklərin həm təmiz hava, həm də günəş işığı almasına, eyni zamanda təhlükəsiz qalmasına şərait yaradırlar.
Eyni zamanda bir çox pişiyi qayış və ya şleylə gəzməyə öyrətmək mümkündür ki, bu da nəzarətli gəzintiyə imkan verir.
Samir
