Şotlandiyada güclü fırtınadan sonra dik sahil boyu itlərini gəzdirən bir cüt nəm torpaqda qeyri-adi izlər silsiləsi aşkar edib - qədim insan və heyvan ayaq izlərini xatırladan naxışlar...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Live Science yazır.
Qeyd olunur ki, bu kəşf izlər dalğalar tərəfindən yuyulub yoxa çıxmazdan əvvəl onların sənədləşdirilməsi və öyrənilməsi üçün arxeoloji "zamanla yarışa" səbəb olub.
"Bu, əsl arxeoloji fövqəladə vəziyyətin baş verdiyi çox nadir hallardan biridir — əgər biz bunu çox, çox tez etməsəydik, bütün sahə məhv olardı", deyə Aberdin Universitetinin arxeoloqu Keyt Britton tapıntı haqqında videoda bildirib.
Şotlandiyanın şərqində Lunan körfəzində yerli sakinlər Ayvor Kempbell və Cenni Snedden — itləri Ziggi və Cuno ilə birlikdə — fırtınanın zədələdiyi qum təpələrində yeni üzə çıxmış gil qatında izlərə bənzər formaları görüblər. Onlar Aberdinşir şurasının arxeoloqu Bryus Mannı məlumatlandırıblar, o isə tapıntı tamamilə yoxa çıxmamışdan əvvəl qazıntı aparmaq üçün Britton və onun komandasını dəvət edib.
Maraqlıdır ki, arxeoloqlar 88,5 km/saatadək çatan külək əsintiləri altında işləyərək izləri sənədləşdirməyə çalışıblar, çünki sahə hər gələn dalğa ilə yuyulurdu. Onlar dronlardan, kameralardan istifadə edib, daha sonra laboratoriyada 3D modelləşdirmə proqramı ilə arxeoloji obyektin görüntülərini qeydə alıblar.
Alimlər gipsdən istifadə edərək ən yaxşı qorunmuş izlərin bəzilərinin qəliblərini hazırlayıblar. Bu izlər ayaqyalın insanlar və bir neçə heyvan — o cümlədən nəcib maral (Cervus elaphus) və cüyür (Capreolus capreolus) tərəfindən buraxılıb. Britton bildirib: "Mən Şotlandiyada buna bənzər yer heç vaxt görməmişəm. Dərhal aydın oldu ki, bu, xüsusi bir şeydir".
Qeyd olunur ki, izlərin altında arxeoloqlar yanmış bitki qalıqları qatını aşkar ediblər. Radiokarbon analizi göstərib ki, bu bitkilər təxminən 2000 il əvvələ — gec Dəmir dövrünə aiddir.
"Gec Dəmir dövrünə aid tarixlər Lunan vadisinin yaxınlığındakı zəngin arxeoloji irs barədə bildiklərimizə uyğundur. Bu izlərin Şotlandiyaya Roma yürüşləri dövründə və piktilərin meydana çıxmasından əvvəlki əsrlərdə yaşamış insanlar tərəfindən buraxıldığını düşünmək çox maraqlıdır", deyə Aberdin Universitetinin arxeoloqu Qordon Nobl bildirib.
Aberdin Universitetinin arxeoloqu Uilyam Millsin sözlərinə görə, Lunan körfəzindəki qazıntı sahəsi göstərir ki, bu gün qumlu olan çimərlik bir vaxtlar palçıqlı çay mənsəbi olub və insanlar bu mühitdən, ehtimal ki, maral ovlamaq və ya yabanı bitkilər toplamaq üçün istifadə ediblər.
Vacib məqam odur ki, Britton və komandası iki gün ərzində qazıntı apararaq mümkün olan hər şeyi sənədləşdirib. Bir həftə sonra geri qayıdanda isə izlər artıq yox idi.
"Min illər əvvəl cəmi bir neçə dəqiqə ərzində baş vermiş insan fəaliyyətini əks etdirən izlər bir neçə gün ərzində məhv oldu", deyə alim bildirib.
Poliqon.info
