Hindistanın bölünməsi: iki millətin yaranması - Vətən Naminə

Bu hadisə Hindistan yarımadasında Britaniya hökmranlığının sona çatması və iki ayrı suveren dövlətin yaranması ilə nəticələndi.

Bölünməyə bir neçə amil təsir etdi:

Dini Fərqlər: Bölünmənin əsas səbəblərindən biri hindular və müsəlmanlar arasındakı dini bölünmə idi. Məhəmməd Əli Cinnanın rəhbərlik etdiyi Bütün Hindistan Müsəlman Liqası müsəlmanların siyasi, sosial və iqtisadi hüquqlarını qorumaq üçün ayrı bir millətə ehtiyac duyduğunu müdafiə etdi.

İki Millət Nəzəriyyəsi: “İki Millət Nəzəriyyəsi” ideyası hinduların və müsəlmanların öz dini, mədəni və sosial kimlikləri olan fərqli millətlər olduğunu iddia edirdi. Bu nəzəriyyə ayrıca müsəlman dövləti tələbinin əsas amili idi.

Britaniya Siyasəti: Hindistan üzərində nəzarəti saxlamaqda çətinliklərlə üzləşən İngilislər subkontinenti tərk etmək qərarına gəldilər. Bölünmə qərarına potensial icma zorakılığı ilə bağlı narahatlıqlar və dini ziddiyyətlər qarşısında vahid idarəetmənin təmin edilməsinin çətinliyi təsir etdi.

Mountbatten Planı: Hindistanın son vitse-prezidenti Lord Louis Mountbatten, Mountbatten Planı kimi tanınan bölmə üçün bir plan təklif etdi. Plan dini xətlər üzrə sərhəd demarkasiyası ilə iki müstəqil dominiyanın – Hindistan və Pakistanın yaradılmasını nəzərdə tuturdu.

Radcliffe Line: İngilis hüquqşünası Sir Cyril Radcliffe Hindistan və Pakistan arasındakı sərhədləri çəkmək üçün təyin edildi. Radcliffe xətti dini demoqrafik göstəricilərə görə Pəncab və Benqal əyalətlərini böldü, bu da kütləvi köçlərə və icmalararası zorakılığa səbəb oldu.

Bölünmə bəşər tarixində ən böyük kütləvi köçlərdən biri ilə nəticələndi, milyonlarla hindu və sikx Hindistana, milyonlarla müsəlman isə Pakistana köçdü. Təəssüf ki, proses hər iki xalqın tarixinə və kollektiv yaddaşına qalıcı təsirlər buraxaraq, geniş yayılmış icma zorakılığı, köçkünlük və insan itkiləri ilə müşayiət olundu.

Bölünmə həmçinin Hindistan və Pakistan arasında, xüsusən də mübahisəli Kəşmir bölgəsində davam edən münaqişələrə və düşmənçiliklərə səbəb oldu. Bölmə irsi Cənubi Asiya regionunda siyasət və münasibətləri formalaşdırmağa davam edir.

Asiman Xəlili                                           

Vətən Naminə Mətbuat Xidməti