2025-ci ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycanda 30 milyon 277 min kvadratmetr pambıq parça istehsal olunub. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına əsasən, bu göstərici əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,5 faiz artım deməkdir. İlin sonuna yaxın hazır məhsul ehtiyatının 663 min kvadratmetr səviyyəsində qalması isə istehsal artımının bazar dövriyyəsi ilə paralel getdiyini göstərir. Son iki ilin dinamikası pambıq parça istehsalının ardıcıl şəkildə yüksələn trayektoriyada olduğunu təsdiqləyir və bu tendensiya tekstil sənayesinin sənaye strukturunda mövqeyinin möhkəmləndiyini ortaya qoyur.
Qlobal kontekstdə pambıq parça istehsalı son illərdə həm xammal qiymətlərindəki dalğalanmalar, həm də istehlakçı davranışlarının dəyişməsi fonunda formalaşır. Dünyanın əsas tekstil istehsalçıları olan Çin, Hindistan, Türkiyə və Banqladeşdə istehsal həcmləri artmaqla yanaşı, daha çox dəyər zəncirinin yuxarı mərhələlərinə keçid müşahidə olunur. Azərbaycan üzrə statistik artım da məhz xammal ixracı ilə məhdudlaşmayan, emal yönümlü sənaye siyasətinin nəticəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Yerli istehsalda pambığın parça mərhələsinədək emal olunması əlavə dəyərin ölkə daxilində qalmasına imkan yaradır.
İstehsal həcminin artması bir tərəfdən daxili bazarın tələbatının ödənilməsi, digər tərəfdən isə ixrac potensialının tədricən genişlənməsi ilə bağlıdır. Regional bazarlarda pambıq parça məhsullarına tələbatın sabit qalması, xüsusilə Türkiyə və Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət əlaqələrinin genişlənməsi, Azərbaycan istehsalçıları üçün əlavə imkanlar yaradır. Qlobal ticarət statistikasına görə, son illərdə təbii liflərdən hazırlanan parçalara maraq artmaqdadır və bu tendensiya ekoloji baxımdan davamlı məhsullara üstünlük verilməsi ilə əlaqələndirilir.
Hazır məhsul ehtiyatlarının nisbətən aşağı səviyyədə qalması istehsalın bazar tərəfindən udulduğunu göstərən mühüm göstəricidir. Bu amil həm satış kanallarının işlək olduğunu, həm də istehsal güclərinin mövcud tələblərə uyğun tənzimləndiyini göstərir. Qlobal təcrübə göstərir ki, tekstil sənayesində həddindən artıq ehtiyat yığımı qiymət risklərini artırır və maliyyə dayanıqlığına mənfi təsir edir. Azərbaycan üzrə mövcud balans isə istehsal planlamasının daha rasional qurulduğunu deməyə əsas verir.
2024-cü ildə ölkədə 30 milyon 706 min kvadratmetr pambıq parça istehsal edilməsi və bunun 2023-cü illə müqayisədə 7,2 faiz artım göstərməsi cari ilin nəticələri üçün baza rolunu oynayıb. Ardıcıl iki il üzrə müsbət dinamika sənayedə struktur sabitliyinin formalaşdığını göstərir. Bu prosesin davamlılığı isə texnoloji modernləşmə, əmək məhsuldarlığının yüksəldilməsi və xarici bazarlara çıxış imkanlarının genişlənməsi kimi amillərlə birbaşa bağlıdır.
