Azərbaycanda kitab və digər nəşrlərdə cildin kötük hissəsindəki başlıqların tərtibatını tənzimləyən yeni dövlət standartının qəbuluna hazırlıq informasiya və nəşriyyat sektorunda institusional keyfiyyət mərhələsinin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir. Söhbət AZS ISO 6357:2025 və AZS ISO 3297:20 standartlarının milli sistemə inteqrasiyasından gedir ki, bu yanaşma həm texniki uyğunlaşma, həm də elmi kommunikasiya infrastrukturunun beynəlxalq normalarla uzlaşdırılması baxımından diqqət çəkir.
Qlobal praktikada sənədləşdirmə və nəşr standartları yalnız dizayn və texniki estetika məsələsi kimi deyil, bilik iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından biri kimi qəbul olunur. UNESCO və ISO-nun məlumatlarına əsasən, vahid sənədləşdirmə standartlarına malik ölkələrdə elmi nəşrlərin beynəlxalq indekslərdə görünürlüğü orta hesabla 20-30 faiz daha yüksək olur. Bunun əsas səbəbi məlumatın strukturlaşdırılması, identifikasiyası və axtarış sistemləri üçün uyğunluğun təmin edilməsidir. ISSN kimi beynəlxalq seriya nömrələri və cildin kötük hissəsində standartlaşdırılmış başlıqlar kitabxana kataloqlarında, elmi bazalarda və rəqəmsal arxivlərdə nəşrlərin daha sürətli identifikasiyasına imkan yaradır.
Azərbaycan üçün bu standartların qəbulunun iqtisadi və institusional təsiri daha çox orta və uzunmüddətli dövrdə özünü göstərə bilər. Nəşriyyat sektorunda vahid normativ yanaşmanın formalaşması istehsal prosesində xərclərin optimallaşdırılmasına, tirajların idarə olunmasında və ixrac yönümlü nəşrlərdə keyfiyyətin sabitləşməsinə şərait yaradır. Beynəlxalq təcrübədə, xüsusilə Almaniya və Cənubi Koreya kimi ölkələrdə, standartlaşdırılmış nəşriyyat sisteminə keçiddən sonra elmi və tədris nəşrlərinin xarici bazarlara çıxışı daha asan və sistemli xarakter alıb. Bu ölkələrdə kitab ixracı mədəni məhsul olmaqla yanaşı, bilavasitə iqtisadi gəlir mənbəyinə çevrilib.
Yeni standartların kitabxana və informasiya mərkəzləri üçün yaratdığı imkanlar da ayrıca qeyd olunmalıdır. Dünya Bankının mədəni və informasiya infrastrukturu ilə bağlı hesabatlarında göstərilir ki, standartlaşdırılmış kataloq sistemləri olan ölkələrdə elmi resurslardan istifadə intensivliyi əhəmiyyətli dərəcədə artır. Cildin kötük hissəsindəki başlıqların vahid qaydalarla tərtibi fiziki arxivlərlə yanaşı, rəqəmsal fondların da idarə edilməsini asanlaşdırır. Bu isə tədqiqatçılar, tələbələr və nəşriyyatlar arasında məlumat mübadiləsinin sürətlənməsinə səbəb olur.
AZSTAND nəzdində texniki komitənin fəaliyyətinin genişləndirilməsi və muzeylərin idarəetmə prinsipləri üzrə işçi qrupunun yaradılması da mövzunun yalnız kitab və nəşrlərlə məhdudlaşmadığını göstərir. Qlobal səviyyədə mədəni irsin sənədləşdirilməsi və standartlara əsaslanan idarəetmə modelləri muzeylərin iqtisadi dayanıqlığını artıran əsas faktorlardan biri hesab olunur. OECD ölkələrində aparılan araşdırmalar göstərir ki, standartlaşdırılmış idarəetmə göstəricilərinə malik muzeylərdə ziyarətçi sayı və özəl sektorla əməkdaşlıq imkanları daha yüksək olur.
