Son illərdə İran Rusiyaya hərbi texnikanın əsas təchizatçılarından biri olub - xüsusən də Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı işğalı başladıqdan sonra...
Poliqon xəbər verir ki. ekspertlərin Azadlıq Radiosuna dediyinə görə, bu dəstək hazırda Moskvanın hərbi əməliyyatlarında əsas rol oynamır. Bloomberg bir neçə gün əvvəl 2021-ci ilin oktyabr ayından bəri İran raketlərinin Rusiyaya satışının 2,7 milyard dollar təşkil etdiyini bildirmişdi. Söhbət hava hücumundan müdafiə raketləri və ballistik raketlərdən gedir.
Diqqətəlayiq haldır ki, Moskva İranla ticarət həcmini dərc etmir. Lakin Tehran Rusiyaya hər hansı məhsul tədarük etdiyini israrla inkar edir. Əksini sübut edən dəlillər olsa da. O cümlədən Rusiya-Ukrayna müharibəsinin ilk aylarında Rusiya tərəfindən İranın Şahid hücum dronlarının geniş istifadəsi. Lakin, material müəllifləri hesab edirlər ki, indi əməkdaşlığın həcmi azalıb.
Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsində İran dronları
Ceyms Martin Yayılmama Araşdırmaları Mərkəzinin Avrasiya proqramının rəhbəri Anna Notte bildirib ki, İran dronları hələ də Rusiyaya tədarük olunur - ən azı keçən ilə qədər təcavüzkar ölkə daha yeni dron modelləri alıb. Lakin, onun fikrincə, İranın Rusiyaya müdafiə təchizatının zirvəsi çoxdan keçib.
Oxşar fikir Yeni Avrasiya Strategiyaları Mərkəzinin analitiki Ruslan Süleymanovun Nastoyashem Vremya-ya verdiyi şərhdə də bildirilib:
"Rusiya artıq dörd il əvvəlki kimi İran silahlarından asılı deyil. Eyni Şahed dronları Rusiya ərazisində "Geranium" adı altında istehsal olunur və bu dronların bütün istehsal dövrünün təxminən 90 faizi artıq İranın köməyi olmadan tamamilə Rusiyada yerləşir"
İrandan gələn raketlər
Daha əvvəl, o dövrdə ABŞ Mərkəzi Komandanlığına rəhbərlik edən general Kristofer Kavoli İranın Rusiyaya maddi dəstək verməyə davam etdiyini bildirmişdi. Onun sözlərinə görə, Tehran Moskvaya 400-dən çox qısa mənzilli ballistik raket və yüz minlərlə artilleriya mərmisi göndərib.
Bir ay sonra Reuters İranın Rusiyaya Fəth-360 raket buraxıcıları göndərməyi planlaşdırdığını yazdı, baxmayaraq ki, rəsmi Tehran bunu təkzib etdi. Pentaqon raketlərin çatdırıldığını bildirib.
Müəllif qeyd edir ki, "Fəth 360"ın Ukraynaya qarşı müharibədə istifadə edildiyi barədə heç bir məlumat yoxdur. Notte təklif edir ki, səbəb Rusiya Federasiyasının heç vaxt raket atıcılarını almaması və ya Şimali Koreyadan təchizat və daxili istehsalın artması səbəbindən onlara ehtiyac duymaması ola bilər.
İran sursatı və mərmiləri
2022-ci ildən başlayaraq İranın Rusiyaya böyük miqdarda sursat və mərmi göndərdiyi təxmin edilir. The Wall Street Journal qəzeti 2023-cü ildə onların sayını 300.000 artilleriya mərmisi və təxminən 1 milyon patron olaraq qiymətləndirib.
Nottenin sözlərinə görə, raketlərdə olduğu kimi, KXDR-dən gələn mərmi və patronların həcmi İrandan gələn tədarükləri üstələyib.
"Ukraynalılar ötən il Rusiyanın Ukraynada istifadə etdiyi bütün sursatların 50%-nin Şimali Koreya istehsalı olduğunu təxmin edirlər. Buna görə də düşünürəm ki, Şimali Koreya Rusiyaya müdafiə məhsullarının əsas tədarükçüsü olduqdan sonra, yəqin ki, İran sursatı almağa ehtiyac qalmayıb", deyə o izah edib.
Poliqon.info
