Dünyanın ən böyük sübut olunmuş neft ehtiyatlarına malik olan Venesuela qlobal geosiyasi mərkəzə qayıdıb. Nikolas Maduronun tutularaq ölkədən qaçırılmasından sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyası Karakasın 303 milyard barel "qara qızıl" ehtiyatlarına nəzarəti ələ keçirmək planlarını açıqlamağa başlayıb.
Hafta.az yazır ki, Vaşinqton bu nəhəng resursdan dünya bazarında neftin qiymətini aşağı salmaq üçün istifadə etməyi hədəfləyir.
Qeyd edək ki, Venesuelanın ABŞ və Rusiyanın neft ehtiyatlarından ikiqat çox ehtiyyatı olmasına baxmayaraq, bu gün dünya neft bazarındakı payı cəmi 1 faizdir. Bu Karakas üçün tarixi tənəzzüldür: 1950-ci illərdə dünya neftinin 15 faizini istehsal edən bir ölkə hazırda gündə cəmi 1 milyon barel neft istehsal edir.
Hüqo Çavez dövründə xarici şirkətlərə məxsus əmlakın müsadirə edilməsi və illərlə investisiya çatışmazlığı sektoru viran qoyub. Beynəlxalq sanksiyalar vəziyyəti daha da pisləşdirib.
Ekspert Sergey Vakulenkonun təhlilinə görə, Venesuela nefti təsəvvür edildiyi kimi "ağılsız ov" deyil. Əsas ehtiyatlar xammalın olduqca ağır və özlü olduğu Orinoko çayı hövzəsindədir.
Təbii bakteriyalar neftin daha yüngül hissələrini "yeyir" və nəticədə səthə çıxdıqda sərtləşən bitum kimi bir maddə əmələ gəlir. Bu cür neftin benzinlə və ya daşınması üçün xüsusi istilik boru kəmərləri ilə mayeləşdirilməsi tələb olunur. Bu, mədən xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırır və aşağı qiymətlərlə (məsələn, 50 dollar) sektorun gəlirliliyini şübhə altına ala bilər.
Vaşinqtonun neftin qiymətini barel üçün 50 dollara endirmək planının Venesuela faktoru səbəbindən tezliklə baş tutması ehtimalı azdır. Çünki mədənlərdə istehsalın əhəmiyyətli dərəcədə artırılması ildə ən azı 10 milyard dollar investisiya və 4-5 illik müddət tələb edir.
Üstəlik, ölkədə demək olar ki, müasir qazma avadanlığı və xidmət qrupları yoxdur.
Son illər Kanada ağır neft bazarında Venesuelanı əvəz etməyi bacarıb. Bunun Çin və Rusiyaya təsiri necə olacaq?
Venesuelanın Pekinə borcu 10 milyard dolları keçib. Siyasi dəyişikliklər Çinin Latın Amerikası üzərindəki təsirini zəiflədə bilər. Rusiya üçün risk ondan ibarətdir ki, ABŞ uzunmüddətli perspektivdə qiymətlərə nəzarət edəcək və Kremlin gəlirlərinə zərbə vuracaq. Lakin Venesuela neftinin yüksək dəyəri dünya bazarında qiymətləri uzun müddət hər barel üçün 50 dollardan aşağı saxlamağı qeyri-mümkün edir.
