2025-ci ildə Rusiya İl-76MD-90A hərbi nəqliyyat təyyarələrinin istehsalını rekord səviyyəyə çatdırıb, lakin hətta bu templər belə Rusiya Müdafiə Nazirliyinin dörd yeni hərbi nəqliyyat aviasiya alayı (VTA) yaratmaq planlarının həyata keçirilməsinə imkan vermir...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Defense Express yazıb.
2025-ci ilin sonuna qədər Rusiya hərbi-sənaye kompleksi yeddi İl-76MD-90A təyyarəsi istehsal edib təhvil vermişdi. Müqayisə üçün, 2023 və 2024-cü illərdə Rusiya Federasiyası altı belə təyyarə, 2022-ci ildə beş, 2021-ci ildə isə cəmi iki belə təyyarə almışdı.
Əgər bu məlumatlar doğrudursa, Ukraynaya qarşı tammiqyaslı müharibə zamanı Rusiya cəmi 24 yeni İl-76MD-90A təyyarəsi almışdı. Formal olaraq bu, proqram üçün rekord tempdir, lakin VTA-nın genişləndirilməsi üçün strateji planları həyata keçirmək üçün kifayət deyil.
Dörd yeni hərbi nəqliyyat aviasiya alayının yaradılması ideyası 2021-ci ilin əvvəllərində ortaya çıxmışdı. Hər alayın üç eskadrilya, cəmi 27 təyyarə və cəmi 108 nəqliyyat vasitəsi olacağı güman edilirdi. Əsasını mövcud ağır Mi-26 helikopterlərinin iştirakı ilə İl-76 və An-26 təşkil etməli idi.
Lakin planın həyata keçirilməsi lap əvvəldən Rusiya təyyarə sənayesinin imkanlarından asılı idi. 2012-ci il müqaviləsi 2018-ci ilə qədər 39 ədəd Il-76MD-90A təyyarəsinin tədarükünü nəzərdə tuturdu, lakin əslində yalnız dördü tədarük edilib. Cədvəllərdə sonrakı düzəlişlər də nəticə vermədi: 2021-ci ilə qədər planlaşdırılan 13 təyyarə əvəzinə Rusiya cəmi beş, 2024-cü ildə isə səkkiz əvəzinə altı təyyarə alıb.
2025-ci ildə Il-76MD-90A təyyarəsinin ilk tədarükünün Rusiya Federasiyasında yalnız sentyabr ayında elan edilməsi diqqətəlayiqdir ki, bu da hətta minimum planların da həyata keçirilməsinə şübhə yaradırdı.
Hazırda Rusiya hərbi nəqliyyat aviasiyasının Il-76MD ilə təchiz olunmuş üç alayı, eləcə də An-124 və Il-76MD/MD-90A ilə təchiz olunmuş iki qarışıq alayı var. Müxtəlif modifikasiyalı Il-76 təyyarələrinin ümumi sayı təxminən 110 ədəd hesablanır.
Səs-küylü bəyanatlara baxmayaraq, əslində Rusiya yalnız bir yenisinin - 18-ci Hava Diviziyasının tərkibində 600-cü Hava Nəqliyyatı Aviasiya Alayının formalaşmasına başlayıb. Bu prosesin başa çatması barədə heç bir məlumat yoxdur. 2017-ci ildə yaradılmış və yeni İl-76MD-90A təyyarələrini də qəbul edən 235-ci Hava Alayını ayrıca qeyd etmək lazımdır.
Yeni alayların yaradılması üçün təkcə təyyarələr deyil, həm də təlim keçmiş kadrlar lazımdır. Yalnız 2024-cü ildə Rusiya Federasiyası Ulyanovsk Hərbi Nəqliyyat Aviasiya Məktəbinin işinin bərpa olunduğunu elan etdi. Bu, kadr məsələsinin kritik olaraq qaldığını göstərir.
Beləliklə, İl-76 donanmasının genişləndirilməsi eyni anda iki amilə əsaslanır: təyyarə istehsalında xroniki geriləmə və uçuş və texniki personalın təliminin yavaş tempinə.
Müqayisə üçün, 1990-cı ildə SSRİ hərbi nəqliyyat aviasiyasında təxminən 385 İl-76 təyyarəsi var idi. Müasir Rusiya belə bir miqyasa yaxınlaşmır belə.
Açıq Rusiya məlumatlarına görə, 2022-ci ilin əvvəlindən 2023-cü ilin sentyabr ayına qədər Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri Ukraynaya qarşı müharibəni dəstəkləmək üçün təxminən 8 min təyyarə uçuşu həyata keçirib, 132 min ton yük daşıyıb və 376 mindən çox hərbçi çatdırıb. Lakin Rusiya Federasiyası üçün yeni İl-76-ların rekord istehsalı belə bu mənzərəni əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirə bilmir.
Poliqon.info
