ain.az, Bizimyol saytına istinadən bildirir.
Son illər orta məktəblərdə vahid geyim qaydalarının tətbiqi və hicabla bağlı boşluqlar müzakirə olunur. Məktəbli geyimi sosial fərqləri aradan qaldırmaq, bərabərliyi və nizam-intizamı təmin etmək məqsədi daşıyır. Hicabın məktəbli geyimi ilə uyğun gəlməməsi qayda məsələsi olub, inancın yasaqlanması deyil. Valideynin azyaşlı qızı hicaba məcbur etməsi uşaq hüquqlarının pozulması sayıla bilər.
Milli Məclisdə “Uşaq hüquqları haqqında” qanun layihəsi uşaqların dinə məcbur edilməsinin qarşısını almaq, onların gələcəkdə şüurlu seçim hüququnu qorumaq məqsədilə hazırlanır. Məktəb rəhbərliyi, psixoloq və sosial pedaqoqlar valideynlə fərdi dialoq qurmalı və uşağın məcburiyyətə məruz qalıb-qalmadığını araşdırmalıdır.
Ekspertlər vurğulayır ki, vahid geyim sosial bərabərliyi təmin edir, bullinq riskini azaldır və təhsili dindən və ideologiyadan kənar saxlayır. Valideynlər övladlarını 11-ci sinfədək hicaba məcbur etməməlidir; erkən yaşda məcburiyyət uşağın psixologiyasına mənfi təsir göstərə bilər. Maarifləndirmə və ictimai dialoq uşaqların hüquqlarının qorunmasında əsas rol oynayır.
Vahid məktəbli geyiminin tətbiqi hicab geyimi ilə ziddiyyət yarada bilərmi və uşaqların psixoloji və sosial inkişafına mənfi təsir göstərə bilərmi?İki geyim arasında uyğunluq məsələsi uşaqların hüquqlarına və sosial bərabərliyinə necə təsir edə bilər?
Məsələ ilə bağlı Bizimyol.info xəbər portalına danışan təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib ki, təhsildə dünyəvilik və vahid qayda olmalıdır: “Dövlət maraqları güzəşt tanımır. Təhsil müəssisəsi hər hansı bir fərdin və ya qrupun dini ambisiyalarının nümayiş etdirildiyi poliqon deyil, dövlətin dünyəvi təməllərinin möhkəmləndiyi strateji bir məkandır. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası və "Təhsil haqqında" qanun birmənalı şəkildə təhsilin dünyəviliyini təmin edir. Bu baxımdan, vahid məktəbli geyiminin tətbiqi sadəcə bir forma məsələsi deyil, dövlət intizamının və qanunun aliliyinin birbaşa təzahürüdür. Unutmamaq lazımdır ki, müəmmalı mövqelər və hədsiz "yumşaqlıq" çox vaxt prinsiplərin itirilməsinə və dövlət intizamının zəifləməsinə yol açır. Xüsusilə dövlətçilik və təhsilin dünyəviliyi məsələsində qətiyyət ən vacib şərtdir. Məktəbli geyimi şagirdi sosial, maddi və dini baxımdan qruplara ayıran hər cür yad ünsürdən təmizlənməli, hamı üçün bərabər və sarsılmaz bir standart təklif etməlidir.
Uşaq hüquqlarından dəm vurub, azyaşlı qız uşaqlarının inanc adı altında hicaba məcbur edilməsi məsələsi də diqqət mərkəzində saxlanılmalıdır. Hələ şüuru tam formalaşmamış uşağın geyiminin dini qəliblərə salınması onun fərdi inkişafına mane ola bilər. Milli Məclisdə hazırlanan "Uşaq hüquqları haqqında" qanun layihəsi bu cür məcburi yönləndirmələrin qarşısını almaq üçün mühüm bir addımdır. Dövlət hər bir uşağın gələcəkdə öz şüurlu seçimini etməsi üçün onu valideyn basqısından və radikal meyillərdən qorumalıdır.
Məktəb dini simvolların deyil, elmin və milli dəyərlərin yeridir. Vahid geyim qaydalarını pozmaq cəhdi dövlətin müəyyən etdiyi nizama qarşı bir çağırışdır və bu məsələdə heç bir güzəştdən söhbət gedə bilməz. Məktəb rəhbərliyi və sosial pedaqoqlar valideynlərlə dövlətin qanunlarını xatırladan qətiyyətli bir dildə danışmalıdırlar. İdeoloji boşluqlar və yumşaqlıq göstərilən hər yer dövlətçiliyimiz üçün ciddi təhdidə çevrilə bilər.
Təhsili dindən və kənar ideologiyalardan kənar tutmaq bizim milli təhlükəsizlik məsələmizdir. Şagird məktəbi bitirənə qədər yalnız və yalnız dünyəvi qanunlar və vahid nizam-intizam çərçivəsində təhsil almalıdır. Sosial bərabərliyin pozulmasına, şagirdlər arasında dini ayrı-seçkiliyin yaranmasına şərait yaradan hər bir amil kəskin şəkildə rədd edilməlidir. Bizim gələcəyimiz müasir elmlərə yiyələnmiş, azad düşüncəli və dövlət bayrağını hər şeydən uca tutan gənclər olmalıdır. Dünyəvi təhsil sistemində nizam-intizam və vahid forma müzakirə mövzusu deyil, icrası məcburi olan dövlət əmridir”.
Şəmsi Qoca
Şəmsi Qoca vurğulayıb ki, məktəbdə vahid geyim və hicab arasında hər hansı "uyğunluq" axtarmaq bərabərlik prinsipinə ziddir: “Vahid məktəbli geyimi bütün şagirdlərin məktəbdə bərabər hiss etməsi üçün nəzərdə tutulub. Məqsəd odur ki, uşaqlar geyimlərinə görə deyil, biliklərinə və şəxsiyyətlərinə görə qiymətləndirilsinlər. Bu, uşaqların özlərini eyni qrupun bir hissəsi kimi hiss etmələrinə kömək edir və sosial birlik hissini gücləndirir.
Hicab kimi dini geyimlərə gəldikdə, bəzi insanlar hesab edir ki, məktəblərdə vahid geyim tətbiq olunarkən dini geyimə icazə verməmək, uşaqların dini inanc azadlığını məhdudlaşdıra bilər. Digərləri isə düşünür ki, məktəb dünyəvi təhsil müəssisəsidir və burada vahid qaydalar olmalıdır. Əsas məqsəd uşaqların psixoloji və sosial inkişafına müsbət təsir göstərməkdir. Şagirdlərin özlərini təhlükəsiz və qəbul olunmuş hiss etmələri vacibdir. Müxtəlif fikirlər olsa da, ən önəmlisi bütün uşaqların məktəbdə xoşbəxt və uğurlu olmasını təmin etməkdir.
Məktəbdə vahid geyim və hicab arasında hər hansı "uyğunluq" axtarmaq bərabərlik prinsipinə ziddir; çünki bu, şagirdləri "inanclı" və "inanclı olmayan" kimi qruplara bölərək süni bir sinifləşmə yaradır. Azyaşlıların dini geyimə yönləndirilməsi onların fərdi azadlığını zəncirləyən bir valideyn diktəsidir, dövlətin vəzifəsi isə uşağı bu kənar müdaxilələrdən qoruyub neytral elm mühitini təmin etməkdir. Bu məsələdə göstərilən hər hansı "yumşaqlıq" həm dünyəvilik prinsipinə, həm də dövlət intizamına zərbə vurur, ona görə də məktəbli forması heç bir dini və ya sosial qrupu təmsil etməyən sarsılmaz bir standart olmalıdır”.
Günel Həsənova, Bizimyol.info
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
