AZ

Yer kürəsinin ömrü qısadır: Bəs digər planetlərdə vəziyyət necədir?

Yer kürəsinin ömrü qısadır: Bəs digər planetlərdə vəziyyət necədir?

Alimlər planetlərin ömrünü müəyyən edən amilləri araşdırıblar. Nəticələr göstərir ki, Yer kürəsinin vaxtı hesab edildiyindən daha azdır, lakin kainatın uzaq guşələrində trilyonlarla il mövcud ola biləcək dünyalar var.

Planetlərin həyatı gənc ulduzların ətrafındakı toz zərrəciklərinin nəhəng toqquşmalar nəticəsində birləşməsi ilə başlayır. Lakin bir planetin sonunu müəyyənləşdirmək, onun yaranma prosesini təsvir etməkdən qat-qat mürəkkəbdir.

Elm dünyasında bir planetin ölümü ya onun fiziki olaraq tamamilə parçalanması, ya da üzərindəki yaşayış şəraitinin geri dönməz şəkildə dəyişməsi kimi qəbul edilir. Yer kürəsinin timsalında planetimizin taleyi birbaşa Günəşin təkamülündən asılı görünür. Təxminən 5 milyard il sonra Günəş yanacağını tükədib qırmızı nəhəngə çevrildikdə, Yer kürəsi əvvəlcə okeanların buxarlanması ilə yaşanmaz hala gələcək, daha sonra isə genişlənən Günəş tərəfindən udulma və ya kosmik boşluğa sovrulma təhlükəsi ilə üzləşəcək.

Kainatın ümumi mənzərəsinə baxdıqda Yer kürəsinin ömrü əslində kifayət qədər qısa qalır. Kosmosdakı ulduzların böyük bir hissəsini təşkil edən qırmızı cırtdanlar Günəşdən çox daha yavaş yanacaq sərf etdikləri üçün trilyonlarla il varlıqlarını qoruya bilirlər. Bu ulduzların ətrafındakı qayalı planetlər öz daxili istiliklərini və geoloji aktivliklərini on milyardlarla il saxlamaq iqtidarındadırlar. Bu fakt kainatda Yerdən daha uzun müəyyən müddət sağ qalacaq dünyaların mövcudluğunu sübut edir.

Planetlərin son taleyi bəzən böyük bir toqquşma, bəzən isə orbitdən çıxaraq qalaktikanın dərinliklərindəki sonsuz qaranlığa yuvarlanmaq olur. Bir planetin varlığına son nöqtəni qoyan əsl həqiqət isə kainatın öz sonunun necə gələcəyi ilə bağlı nəzəriyyələrdə gizli qalmağa davam edir.

Seçilən
89
afn.az

1Mənbələr