Yeni qanunvericilik təşəbbüsünə əsasən, aprelin 1-dən etibarən elektron siqaretlərin və onların komponentlərinin idxalı, ixracı, istehsalı, topdan və pərakəndə satışı, eləcə də satış məqsədilə saxlanılması inzibati məsuliyyətə səbəb olacaq.
Layihəyə görə, bu fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər barəsində yalnız cərimə tədbirləri tətbiq edilməyəcək, eyni zamanda inzibati xətanın bilavasitə obyekti olmuş mallar müsadirə olunacaq.
Fiziki şəxslər üçün cərimə məbləği 350 manatdan 500 manatadək, vəzifəli şəxslər üçün 1650 manatdan 2200 manatadək, hüquqi şəxslər üçün isə 4000 manatdan 5000 manatadək müəyyən edilib.
Məsələni hüquqi aspektdən NOCOMMENT.az-a şərh edən hüquqşünas Əkrəm Həsənov bildirib ki, bu dəyişiklik inzibati hüquq baxımından dövlətin ictimai sağlamlığın qorunmasına yönəlmiş sərt nəzarət mexanizmi formalaşdırmaq niyyətindən xəbər verir.
Onun sözlərinə görə, burada əsas məqsəd təkcə elektron siqaretlərin dövriyyəsini məhdudlaşdırmaq deyil, həm də bu sahədə qanunsuz fəaliyyətin iqtisadi cəhətdən mənasız hala gətirilməsidir:
“Layihədə cərimələrlə yanaşı, malların müsadirəsinin nəzərdə tutulması hüquqi baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki inzibati hüquqda müsadirə ən sərt sanksiyalardan biri hesab olunur və əsasən ictimai təhlükə yaradan, geniş yayılma riski olan hallarda tətbiq edilir. Elektron siqaretlərin sağlamlığa mənfi təsiri ilə bağlı beynəlxalq təcrübə nəzərə alındıqda, dövlətin bu addımı hüquqi baxımdan əsaslandırıla bilər. Bu, eyni zamanda preventiv xarakter daşıyır və potensial qayda pozuntularının qarşısını almağa yönəlib”.
Əkrəm Həsənovun fikrincə, cərimə məbləğlərinin fərqli subyektlər üzrə dəyişməsi də hüquqi baxımdan balanslaşdırılmış yanaşmanın göstəricisidir:
“Fiziki şəxslər üçün nisbətən aşağı, vəzifəli və hüquqi şəxslər üçün isə daha yüksək məbləğin müəyyən edilməsi qanunvericiliyin məsuliyyəti fəaliyyət miqyasına uyğun bölüşdürmək prinsipinə əsaslandığını göstərir.
Yəni qanun pozuntusu nə qədər geniş təsir dairəsinə malikdirsə, hüquqi məsuliyyət də bir o qədər ağır olur.
Bu dəyişikliklərdən sonra elektron siqaretlərlə məşğul olan şəxslər və şirkətlər hüquqi riskləri ciddi şəkildə nəzərə almalıdırlar. Çünki inzibati məsuliyyət təkcə maliyyə itkiləri ilə məhdudlaşmır, həm də biznes reputasiyasına, gələcək fəaliyyət imkanlarına mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə hüquqi şəxslər üçün malların müsadirəsi ilə yanaşı yüksək cərimələrin tətbiqi kommersiya fəaliyyətinin davamlılığına ciddi təhlükə yarada bilər”.
Həsənovun sözlərinə görə, layihənin qəbul edilməsi ilə inzibati nəzarət mexanizmləri də gücləndiriləcək:
“Müvafiq icra orqanları bu sahədə yoxlamaları intensivləşdirəcək və qanunsuz dövriyyə ilə məşğul olan şəxslərin aşkarlanması daha sistemli şəkildə aparılacaq. Bu isə praktiki baxımdan o deməkdir ki, qeyri-rəsmi satış və gizli dövriyyə ilə məşğul olan şəxslərin məsuliyyətdən yayınması çətinləşəcək.
Yeni qaydalar konstitusion baxımdan da problem yaratmır, çünki burada sahibkarlıq azadlığı ilə ictimai maraqlar arasında tarazlıq qorunur. Dövlət vətəndaşların sağlamlığını və təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə müəyyən sahələrdə məhdudiyyətlər tətbiq etmək hüququna malikdir. Elektron siqaretlərin dövriyyəsinin məhdudlaşdırılması da bu kontekstdə legitim məqsəd daşıyır və proporsional tədbir kimi qiymətləndirilə bilər”.
Tunar
NOCOMMENT.az
