Çin fevralın əvvəlindən etibarən Rusiyadan gündəlik dəniz yolu ilə neft alışını gündə 2 milyon barelə çatdırıb. Bu artım Hindistanın Rusiyadan neft alışındakı azalmanı kompensasiya etməkdən daha çox olub.
Hafta.az yazır ki, bu rəqəm yanvarda 1,7 milyon barel, dekabrda isə 1,4 milyon barel olub. Mütəxəssislər bildirirlər ki, Çinin idxaldakı artımı Hindistanın Rusiyadan neft alışındakı azalmanın yaratdığı çatışmazlığı kompensasiya etməkdən daha çox olub. Hindistanın Rusiyadan neft alışı ötən ilin iyun ayı ilə müqayisədə 40 faiz azalıb.
Maliyyə Universitetinin və Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun eksperti İqor Yuşkov Çinin idxalındakı artımın iki əsas səbəbinin olduğunu bildirir:
Yuşkovun sözlərinə görə, ABŞ-ın Hindistana təzyiqi və Hindistanın ticarət müqaviləsi prosesində Vaşinqtonla uyğun hərəkət etmək istəyi Rusiyadan alışların azaldılmasında təsirli olub. Bununla belə, Rusiya Hindistanın ən böyük neft tədarükçüsü olaraq qalır.
ABŞ-ın Venesuelaya qarşı 2025-ci ilin dekabr ayında başlayan dəniz blokadası Çinin əhəmiyyətli bir təchizatçısını itirməsinə səbəb olub. Venesuelanın gündəlik təxminən 500 min barel ixracının demək olar ki, hamısı Çin bazarına gedib. Ağır sanksiyalar səbəbindən Venesuela nefti endirimli qiymətlərlə satılıb. Bu itkini kompensasiya etmək üçün Çin Rusiya və İran kimi endirimli qiymətlər təklif edən digər təchizatçılara müraciət edib.
Yuşkov qeyd edir ki, Çin və Hindistanın Rusiya neftinə tətbiq etdiyi endirim dərəcələri oxşardır, lakin nəqliyyat xərcləri əhəmiyyətli fərq yaradır. Ekspert deyib: "Nəqliyyat xərcləri artıq əhəmiyyətli dərəcədə artıb, istər Hindistana, istərsə də Çinə gedir. Buna görə də Brent və Urals arasındakı fərq barel üçün 25-27 dolları keçib. Nəqliyyat və sığorta xərcləri artıb, əsas Rusiya şirkətləri sanksiyalar altında olduğundan, vasitəçilərə də Rusiya neftini yenidən satmaq lazımdır". Yuşkov proqnozlaşdırır ki, İranda mümkün hərbi münaqişə halında Çin Rusiya neftinə daha çox müraciət edə bilər: "Çünki endirimli neft ala biləcəyimiz yeganə təchizatçı biz olacağıq. O zaman Hindistanla Çin arasında neftimizi almaq üçün daha böyük rəqabət olacaq ki, bu da endirimi azaltmağa imkan verəcək".
“Bloomberg”in məlumatlarına görə, Hindistan son vaxtlar Rusiyadan gündə təxminən 1,2 milyon barel neft idxal edir. Noyabrda bu rəqəm 1,8 milyon barel idi. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov fevralın əvvəlində Moskvanın Hindistandan neft alışının dayandırılacağı ilə bağlı heç bir rəsmi bildiriş almadığını bildirib.
