Daimi oxumaq yaşlı insanları tənha hiss etmədən qoruyur – xüsusən də yaxın dost və qohumları az olanları. Bu nəticəyə tədqiqatçılar gəlib. Onların məlumatına görə, davamlı və tənha məşğuliyyət “sosial təcriddən qorunmanın ikinci xətti” ola bilər və bəzən qrup fəaliyyətlərində iştirak qədər effektiv ola bilir.
Redaktor.az xəbər verir ki, bu barədə "Journal of Social and Personal Relationships" (JSPR) jurnalında dərc olunub.
Tənha qalmaq yaşlılarda fiziki və psixi sağlamlıq üçün ciddi risk faktorudur. Adətən mütəxəssislər sosial dairəni genişləndirməyi və birgə fəaliyyətlərdə iştirak etməyi tövsiyə edirlər. Lakin sağlamlıq problemləri, hərəkət məhdudiyyətləri və ya həyat yoldaşı və yaxın dostlarını itirmək kimi səbəblərə görə bu hər kəs üçün mümkün olmur.
Tədqiqatın müəllifi, Nevada Universitetinin Reno kampusunun dosenti Haozen Sun bildirib:
"Tənha qalmaq yaşlılıqda ciddi problemdir, xüsusən də çox dar sosial dairəsi olan insanlar üçün. Tövsiyələr adətən sosial əlaqələrin genişləndirilməsinə yönəldilir, lakin bu hər zaman mümkün olmur".
Alimlər 54 yaşdan yuxarı 31 935 nəfəri əhatə edən Avropa üzrə SHARE (Health, Ageing and Retirement) tədqiqatının məlumatlarını analiz ediblər. İştirakçılar son bir ildə mühüm şəxsi məsələləri kimlərlə müzakirə etdiklərini, sosial dairələrindən nə qədər razı olduqlarını və təcrid hissinin nə qədər tez-tez yarandığını qeyd ediblər.
Həmçinin iştirakçıların sosial fəaliyyətlərdə (könüllülük, kurslar, klublar) iştirak tezliyi və tənha məşğuliyyətləri – gündəlik oxumaq, krossvord və sudokularla məşğul olmaq – qeydə alınıb.
Analiz göstərib ki, dar sosial dairəsi olan insanlarda həm sosial, həm də tənha məşğuliyyətlər tənha hissi azaltmağa kömək edir. Lakin ən davamlı təsir gündəlik oxumaqda müşahidə olunub. Bu əlaqə sağlamlıq vəziyyəti, sosial şəbəkə ölçüsü, depressiya səviyyəsi və fərdi xüsusiyyətlər nəzərə alındıqdan sonra da qorunub.
Bəzi qrup fəaliyyətləri çox dar sosial dairəsi olan insanlarda statistik olaraq əhəmiyyətli qoruyucu effekt göstərməyib. Oxumaq isə həm birbaşa, həm də mövcud münasibətlərdən məmnunluğu artırmaqla tənha hissi azaltmaqla əlaqələndirilmişdir.
Sun vurğulayıb: "Burada məqsəd oxumanın münasibətləri əvəz etməsi deyil. Daha çox, davamlı və maraqlı tənha məşğuliyyət, sosial imkanları məhdud olan insanlar üçün praktik bir vasitə ola bilər".
Xədicə BAXIŞLI
