Bakı, 25 fevral, AZƏRTAC
Alimlər aşkar ediblər ki, hər il İmperator pinqvinlərinin lələklərini tamamilə töküb yenidən böyütməsi prosesi Antarktidanın istiləşməsi səbəbindən pozulur. Bu, nadir quşların həyatını təhlükəyə atır.
AZƏRTAC BBC telekanalına istinadla xəbər verir ki, bu quşlar hər il hava şəraitindən zədələnmiş lələkləri yeni, suya davamlı örtüklərlə əvəz etmək üçün kifayət qədər uzun müddət üzən buz platformalarında qalmalıdır.
Lakin 2022-2024-cü illərdə Antarktidada dəniz buzları xeyli əriyib ki, bu da iqlim dəyişikliyi səbəbindən quşları tüklərini tökmək üçün təhlükəsiz yerlərdən məhrum edib. Onları peyk vasitəsilə müşahidə edən alimlər artıq bu quşların əksəriyyətini tapa bilmirlər. Tədqiqatçılar minlərlə pinqvinin Antarktidanın buzlu sularında donmuş ola biləcəyindən qorxurlar.
“Bu, həqiqətən də həyəcanverici vəziyyətdir”, - deyə 20 ildir İmperator pinqvinləri üzərində işləyən britaniyalı Antarktika tədqiqatçısı Piter Fretvell bildirib. O əlavə edib: “Görə bildiniz ki, bu, İmperator pinqvinləri üçün həlledici bir məqamdır. Bəzən düşünürsən; onları xilas etmək üçün vaxtımız varmı?”.
“Communications Earth & Environment” elmi jurnalında dərc olunan tədqiqat 2022-2024-cü illərdə Antarktida yay dəniz buzlarının çökməsinin təsirləri haqqında dəlillər təqdim edir. Bu, qlobal səviyyədə İmperator pinqvin populyasiyasının 30-40%-nin yaşadığı Qərbi Antarktidaya yönəlib. Bu heyvanlar dünyada ən çox təhlükə altında olanlar arasındadır. Onlar hər il “fəlakətli tüktökmə” adlanan hadisəni gözləmək üçün Antarktida yayında sabit dəniz buzunu tapmaq üçün minlərlə kilometr məsafə qət edirlər.
Alimlər 2019-2025-ci illərdə peyk şəkillərində böyük qəhvəyi ləkələr görənə qədər 30-40 günlük tüktökmə haqqında az məlumat var idi. Sonradan məlum oldu ki, onlar dəniz quşları torpağı adlanan ərazidə qalan lələk yığınlarıdır. Pinqvinlərin lələkləri hər hansı başqa heyvanla müqayisədə daha mürəkkəb və ən yaxşı izolyasiyaedicidir. Zamanla onlar zədələnir, buna görə də pinqvinlər onları hər il tökürlər. “Bu, inanılmaz dərəcədə enerji tələb edir və quşlar bədən kütlələrinin 50%-ə qədərini istifadə edirlər”, deyə Fretvell bildirir.
Alimlərin İmperator pinqvinlərinin qorunması ilə bağlı tədqiqatları davam edir.
