Regeneron Genetik Tədqiqatlar Mərkəzi alimləri CHRNB3 geninin quruluşunda əvvəllər məlum olmayan bir variant aşkar ediblər. Bu variant əsasən Yeni Dünyanın yerli xalqları arasında rast gəlinir və onu daşıyan insanlar gündə çəkilən siqaretlərin sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
HİT.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Nature Communications" jurnalında dərc olunub.
CHRNB3 geni nikotin asetilxolin reseptorunun alt bölmələrindən birini kodlaşdırır. Bu zülal beyində nikotinin yaratdığı “mükafatlandırıcı” təsirin formalaşmasında iştirak edir. Məlumdur ki, bu reseptorlarla əlaqəli genlərin müxtəlif variantları siqaret çəkmə davranışına və asılılığın dərəcəsinə təsir göstərə bilər.
Araşdırma çərçivəsində alimlər Mexiko şəhərində aparılan perspektiv tədqiqatda iştirak edən 37 897 siqaret çəkənin genomlarını analiz ediblər və gündəlik siqaret istehlakının daha az olması ilə əlaqəli CHRNB3 variantını müəyyən ediblər.
Məlum olub ki, bu variantın bir nüsxəsinə sahib olan insanlar daha geniş yayılmış gen versiyasını daşıyanlarla müqayisədə gündə orta hesabla 21% az siqaret çəkir. İki nüsxə olduqda isə bu göstərici təxminən 78% azalır.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu mutasiya CHRNB3 geninin fəaliyyətini zəiflədir və Meksikada yerli amerikalı mənşəli əhali arasında daha tez-tez rast gəlinir. Onlar hesab edirlər ki, nikotin reseptorunun bir hissəsini kodlaşdıran bu DNT sahəsinin fəaliyyətinin zəiflədilməsi nikotin asılılığının müalicəsi üçün perspektivli terapevtik strategiya ola bilər.
Oxşar əlaqə digər böyük seçmələrdə də təsdiqlənib — Avropa mənşəli təxminən 130 min nəfəri əhatə edən UK Biobank məlumatlarında və Şərqi Asiya mənşəli təxminən 180 min iştirakçını əhatə edən Japan Biobank layihəsində.
Müəlliflər qeyd edirlər ki, CHRNB3 variantının nikotin asılılığına təsiri barədə qəti nəticələr çıxarmaq üçün klinik göstəriciləri nəzərə alan əlavə tədqiqatlara ehtiyac var. Bununla belə, əldə olunan nəticələr β3 alt bölməsinin siqaret vərdişinin formalaşmasında mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.
Samir
