İki il əvvəl İlham Əliyevin iştirakı ilə Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin təməli qoyulmuşdur. Bu gün isə layihənin tamamlanaraq ictimaiyyətə təqdim olunması münasibətilə açılış mərasimində toplaşmışıq.

Xocalı soyqırımı Ermənistan dövləti və onun ideoloji əsaslarını təşkil edən erməni faşizmi tərəfindən azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilmiş ağır və amansız cinayətdir. Bu faciə yalnız Azərbaycan xalqına deyil, bütövlükdə insanlığa qarşı törədilmiş qanlı akt kimi qiymətləndirilir və baş verənlərə görə məsuliyyət Ermənistan dövlətinin üzərinə düşür. Bir gecədə 600-dən artıq dinc sakin xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilmiş, onların 106-sı qadın, 63-ü uşaq olmuşdur. Bundan əlavə, 150 nəfərin taleyi naməlum qalmış, sonrakı dövrdə aparılan araşdırmalar nəticəsində bir qisminin qalıqları tapılaraq torpağa tapşırılmışdır.

Heydər Əliyev Fondu fəaliyyətə başladıqdan dərhal sonra Xocalı həqiqətlərinin beynəlxalq miqyasda tanıdılması istiqamətində ardıcıl və sistemli iş aparmış, “Xocalıya ədalət!” adlı genişmiqyaslı kampaniyaya start vermişdir. Bu təşəbbüs Fondun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva tərəfindən irəli sürülmüş və koordinasiya olunmuşdur.

Son iyirmi il ərzində dünyanın müxtəlif ölkələrində çoxsaylı konfranslar, simpoziumlar, təqdimatlar və anım tədbirləri təşkil edilmiş, Xocalı soyqırımına dair kitablar, broşürlər və digər nəşrlər çap olunaraq beynəlxalq auditoriyaya təqdim edilmişdir. Bu fəaliyyət Ermənistan dövlətinin və dünya erməni lobbisinin təhrifedici təbliğatının qarşısını almaq məqsədini güdmüşdür.

Məqsədyönlü və davamlı fəaliyyət nəticəsində artıq iyirmiyə yaxın dövlət Xocalı soyqırımını rəsmi şəkildə tanımışdır və bu istiqamətdə işlər davam etdirilir. Lakin uzun müddət bir sıra beynəlxalq təşkilatlar və aparıcı dövlətlər faciəyə lazımi həssaslıqla yanaşmamış, Ermənistanın törətdiyi ağır cinayətlərə obyektiv hüquqi qiymət verməkdən yayınmışlar. Buna baxmayaraq, Azərbaycan tərəfi prinsipial mövqeyindən geri çəkilməmiş, ədalətin təmin olunması istiqamətində ardıcıl və mərhələli şəkildə fəaliyyət göstərmişdir.

Xocalı soyqırımının tanınması, Vətən müharibəsində əldə edilən tarixi Zəfər, Xocalı şəhərinin işğaldan azad edilməsi və yaxın zamanda müharibə cinayətlərinə görə məhkəmə prosesləri Azərbaycan xalqı və dövləti üçün ədalətin mərhələli şəkildə təmin olunmasının nümunəsidir.

Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi uğurlu hərbi əməliyyatlar nəticəsində cəmi 44 gün ərzində düşmən məğlub edilmiş, kapitulyasiya aktına imza atmışdır. Bu Qələbə uzun illər aparılan məqsədyönlü siyasətin, ardıcıl hazırlıq prosesinin və milli birliyin məntiqi nəticəsi idi. Prezident vəzifəsinə ilk dəfə seçildikdən sonra İlham Əliyev ərazi bütövlüyünün bərpasını dövlət siyasətinin əsas prioriteti kimi müəyyən etmişdir. Azərbaycanın həm hərbi, həm diplomatik, həm də informasiya sahəsində güc toplaması nəticəsində Xocalı soyqırımı ilə bağlı həqiqətlər beynəlxalq səviyyədə çatdırılmışdır.

Paralel olaraq, ölkədə müstəqil və dayanıqlı iqtisadi model formalaşdırılmış, müasir və peşəkar ordu quruculuğu həyata keçirilmişdir. Bu tədbirlər mərhələli şəkildə yekun Zəfərə doğru aparan strateji xəttin tərkib hissəsi olmuşdur. 2023-cü ildə keçirilmiş lokal antiterror əməliyyatları nəticəsində qanunsuz silahlı birləşmələr zərərsizləşdirilmiş, separatçı rejim ləğv edilmiş və Azərbaycan ərazilərində suverenlik tam şəkildə bərpa olunmuşdur. Bu hadisələr erməni separatizminin sonunu ifadə etmiş, Xocalıya ədaləti praktik müstəvidə təmin etmişdir.

Memorial Kompleksin məhz Xocalı şəhərində istifadəyə verilməsi tarixi ədalətin bərpasının rəmzi hesab olunur. Layihənin təməlqoyma mərasimi Xocalı sakinləri ilə birgə həyata keçirilmiş, kompleksin inşası məqsədəuyğun olaraq doğma torpaqda tamamlanmışdır. Bu abidə xalqımızın silinməz yaddaşının, çəkilən iztirabların və milli iradənin təcəssümüdür.

Memorialın açılışında iştirak edən sakinlər, yaxınlarını və torpaqlarını itirmiş insanlar, ədalətə, dövlətə və orduya olan inam sayəsində bütün fəlakətlərə dözərək, Azərbaycan xalqının əyilməz ruhunu nümayiş etdirmişlər. Memorial Kompleksi vasitəsilə xalqımızın dönməz iradəsi və milli ləyaqəti bir daha təsdiqlənir. XX əsrin ən qanlı cinayətlərindən biri olan Xocalı soyqırımına məruz qalmış xalqımız, 30 il ərzində qarşılaşdığı ədalətsizliklərə baxmayaraq, mənliyini, ləyaqətini və inamını qoruyub saxlamışdır.

Bu gün Azərbaycan dövləti güclü mövqeyə sahibdir; heç kimin ağlına belə bir dövlətə qarşı təxribat törətmək gəlməməlidir. Artıq Azərbaycan 1992-ci ilin Azərbaycanı deyil – dövlətimiz həm iqtisadi, həm hərbi, həm də siyasi baxımdan güclü və özünü müdafiə etməyə qadir bir mövqedədir. Dünyada son 80 il ərzində bizim qədər tam və mütləq qələbə qazanan ikinci bir dövlət tapmaq çətindir. Bu gün Azərbaycan xalqı sülh və əmin-amanlıq şəraitində yaşayır və bunun təminatçısı güclü dövlət və strateji siyasətdir.

İsa Səttarov,
Nəsimi rayon gənci, Azərbaycan Texniki Universitetinin I kurs magistr tələbəsi, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü.

• Xocalı Soyqırımı
• Milli Iradə
• Tarixi Ədalət
• Memorial