Pakistanla Əfqanıstan arasında uzun müddətdir davam edən gərginlik tərəflər arasında növbəti müharibənin alovlanmasına səbəb olub.
Dünən axşamdan etibarən Pakistan və Əfqanıstan Silahlı Qüvvələri arasında sərhəddə toqquşmalar başlayıb.
Məlumata görə, əməliyyatlar altı sərhədyanı əyaləti əhatə edib.
İki ölkənin hərbçiləri arasında Nanqarhar, Nuristan, Kunar, Xost, Paktiya və Paktika əyalətlərində toqquşmalar yaşanıb.
Pakistan tərəfinin məlumatına görə, onlar Əfqanıstanın 27 hərbi postunu məhv edib və daha 9-u nəzarət altına alıb. Əfqanıstanın 80-dən çox hərbi texnikası sıradan çıxarılıb. Talibanın azı 133 hərbi qulluqçusu həlak olub, 200-dən çoxu isə yaralanıb.
Hətta Kabil, Paktiya və Qəndəharda taliblərin müdafiə mövqelərinə hücumlar həyata keçirilib. Əfqanıstan ordusu isə Nouşera şəhəri yaxınlığındakı Pakistan hərbi bazasına hücum edib. Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyi Pakistanın 15 hərbi məntəqəsinin ələ keçirildiyini bildirir.
Qeyd edək ki, bu iki İslam ölkəsi arasında xeyli müddətdir ki, gərginlik hökm sürür. Hələ keçən ilin sonlarında tərəflər arasında hərbi toqquşma baş vermişdi. Lakin sonradan vasitəçilərin dəstəyilə toqquşmalar dayandırıldı.
Başlanan yeni toqquşmadan bir həftə əvvəl isə Pakistan ordusu Əfqanıstanda yerləşən terrorçu təşkilat olan “Pakistan talibləri”nin mövqelərinə zərbələr endirib. İndi isə görünür, tərəflər mübahisələri yenidən hərb meydanında həll etmək qərarına gəliblər.
İki islam respublikası görəsən nəyi bölə bilmir?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında siyasi şərhçi Abutalıb Səmədov bildirib ki, iki ölkə arasında yaşanan gərginlik sərhədin müəyyən edilməsilə bağlı aralarında olan mübahisə və Əfqanıstanda yerləşən terrorçu “Pakistan talibləri” qruplaşmasının tez-tez Pakistanı hədəfə alması ilə bağlıdır:
“Əfqanıstanda iqtidarda olan Taliban hakimiyyətinin yaranması və güclənməsində Pakistan böyük rol oynayıb. ABŞ Əfqanıstanı tərk etdikdən sonra, güman olunurdu ki, Kabulla İslamabad arasındakı münasibətlər daha da yaxşılaşacaq. Ancaq bunun əksi baş verdi”.
Ekspert qeyd edir ki, Taliban hökuməti Pakistanla olan mövcud sərhədi qəbul etmir:
“Bu iki ölkə arasında sərhəd hələ XIX əsrin sonlarından müəyyən olunub. Nəticədə puştunlar yarı bölünüb. Taliban isə bunu ədalətsiz sayır və müəyyənləşən sərhədlə razılaşmırlar. Ona görə də 2021-ci ildən başlayaraq, Əfqanıstanla Pakistan arasında sərhəddə daim qarşıdurmalar baş verir. Sonuncu dəfə belə qarşıdurma 2025-ci ilin payızında oldu. Əfqanlar pakistanlı sərhədçilərə hücum etdi, Pakistan da öz növbəsində Əfqanıstanı bombaladı. Sonradan Türkiyə və Qətərin vasitəçiliyilə atəşkəsə nail olundu. Amma göründüyü kimi, o da uzun çəkmədi”.
Səmədov hesab edir ki, Pakistanın əsas narazılığı Kabulun “Pakistan talibləri” deyilən terrorçulara dəstək verməsidir:
“Hansı ki, onlar da Pakistan ərazisində terror aktları həyata keçirirlər. Son qarşdurma da Pakistan ərazisindən həmin terrorçu dəstələrə aviazərbələrin endirilməsilə başladı”.
Müsahibimiz qarşıdurmanın iri miqyaslı müharibəyə çevrilməyəcəyi qənaətindədir:
“Yenə də, Türkiyə və Qətər prosesə müdaxilə edib, tərəflər arasında müəyyən razılaşmalara nail olacaq. Ancaq tərəflər arasında problemlər qalacaq”.
