Azərbaycanın ən uca zirvələrində qərar tutan, təbiəti ilə əfsanələşən və strateji mövqeyi ilə regionun taleyini təyin edən Kəlbəcər, bu gün özünün əsl sahiblərinin nəfəsi ilə yenidən canlanır. 1993-cü ilin aprelində işğal altına düşən bu cənnət məkan, iyirmi yeddi illik həsrətdən sonra 2020-ci ilin 25 noyabrında Azərbaycanın hərbi-siyasi qələbəsi nəticəsində, bir güllə belə atılmadan azad edildi. Bu tarixi hadisə sadəcə bir ərazinin geri qaytarılması deyil, milli qürurun bərpası və Cənubi Qafqazda tamamilə yeni bir geostrateji reallığın bərqərar olması idi. Kəlbəcərin azad olunması Azərbaycan hərb tarixinin və diplomatiyasının ən parlaq səhifələrindən biri kimi yaddaşlara həkk olundu. 44 günlük Vətən müharibəsində Şuşanın fəthi və Ermənistan ordusunun darmadağın edilməsi düşməni kapitulyasiya aktına imza atmağa məcbur etdi və nəticədə Kəlbəcər döyüşsüz, lakin qətiyyətli hərbi təzyiq sayəsində azadlığına qovuşdu. Bu, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin diplomatik məharətinin və "dəmir yumruğ"un sarsıdıcı gücünün təntənəsi idi.

Kəlbəcər coğrafi baxımdan Azərbaycanın "bel sütunu" və strateji sipəri hesab olunur. Rayonun relyefi dəniz səviyyəsindən 3000 metrdən yüksək sıldırım zirvələri və hakim yüksəklikləri ilə Ermənistanla dövlət sərhədi boyunca bütün hərbi-coğrafi əraziləri nəzarətdə saxlamağa imkan verir. Bu dominant mövqe Azərbaycan ordusuna həm hərbi, həm də logistik baxımdan əvəzsiz üstünlüklər qazandırmış, ölkəmizin müdafiə qabiliyyətini yeni bir müstəviyə qaldırmışdır. Murovdağ silsiləsinin və digər strateji yüksəkliklərin azad edilməsi bölgədə hərbi balansın tamamilə Azərbaycanın xeyrinə dəyişməsi deməkdir. Eyni zamanda, Kəlbəcər Azərbaycanın su və ekoloji təhlükəsizliyinin qarantıdır. Tərtərçay və Bazarçay kimi ölkənin ən iri su arteriyalarının məhz buradan başlanğıc götürməsi, işğal dövründə davam edən ekoloji terrora son qoyulması və bu suların yenidən Azərbaycanın kənd təsərrüfatı və enerji sektorunun xidmətinə verilməsi rayonun strateji dəyərini daha da artırır. Kəlbəcərin azad edilməsi həm də Azərbaycanın su ehtiyatlarına tam sahib çıxması və regional ekoloji tarazlığın bərpası üçün atılan ən mühüm addımdır.

Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev Kəlbəcəri hər zaman Azərbaycanın ən çətin, lakin ən qiymətli bölgələrindən biri kimi xarakterizə edib və bu rayonun bərpasına xüsusi, şəxsi önəm verir. Dövlət başçısının tapşırığı ilə hazırda Kəlbəcərdə dünya miqyasında nadir sayılan infrastruktur layihələri icra olunur. Murovdağ silsiləsi altından keçən və mürəkkəb mühəndislik həlli tələb edən nəhəng tunellərin inşası bölgəni ilin bütün fəsillərində əlçatan edir, sıldırım qayalarda salınan yeni yollar isə həm mülki, həm də hərbi təminatı sarsılmaz edir. Prezidentin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində Kəlbəcər həm də "Yaşıl Enerji" zonası elan edilib. Çaylar üzərində tikilən müasir kiçik su elektrik stansiyaları və bərpa olunan enerji mənbələri rayonun iqtisadi müstəqilliyini təmin edir və Azərbaycanın qlobal ekoloji hədəflərinə töhfə verir. Bu nəhəng quruculuq işləri Kəlbəcərin təkcə hərbi qala deyil, həm də müasir texnoloji inkişafın mərkəzi olduğunu göstərir.

Kəlbəcərin iqtisadi intibahı təkcə enerji və yollarla məhdudlaşmır; burada həm də nəhəng turizm, kənd təsərrüfatı və sənaye potensialı yenidən qurulur. Dünyaca məşhur "İstisu" mineral sularının və müasir sanatoriya kompleksinin bərpası Kəlbəcəri yaxın gələcəkdə beynəlxalq səviyyəli sağlamlıq mərkəzinə çevirəcək. Şəhərin Baş Planı hazırlanarkən təbiətə minimum zərər verilməsi, tarixi memarlıq üslubunun qorunması və müasir "ağıllı şəhər" prinsipləri əsas götürülmüşdür. Zəngin qızıl yataqlarının, xüsusilə Söyüdlü-Zod yatağının milli maraqlara uyğun istismar edilməsi ölkə iqtisadiyyatına milyardlarla manat dəyərində fayda verəcəkdir. Sıldırım qayalarda dalğalanan üçrəngli bayrağımız Kəlbəcərin hər bir daşına, hər bir mağarasına və hər bir bulağına əbədi azadlıq möhrünü vurub. Bu gün Kəlbəcər Azərbaycanın sarsılmaz dövlətçilik iradəsinin, quruculuq əzminin və xalqımızın öz torpağına olan sonsuz sevgisinin ən möhtəşəm simvoludur. Bu torpaqlarda yenidən canlanan həyat zəfərimizin sarsılmazlığını dünyaya nümayiş etdirir.

İlham Abbasov,
Goranboy rayon İcra Hakimiyyəti başçısının
Börü kənd İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə Nümayəndəsi,
YAP Goranboy rayon təşkilatının Börü ərazi partiya təşkilatının sədri.

• Kəlbəcər
• Geosiyasi
• Zəfər
• Iqtisadi Intibah
• Strateji Qala